{"id":3960,"date":"2026-10-14T19:32:32","date_gmt":"2026-10-14T18:32:32","guid":{"rendered":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/kirinim-agi-hesaplayici\/"},"modified":"2026-10-14T19:32:32","modified_gmt":"2026-10-14T18:32:32","slug":"kirinim-agi-hesaplayici","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/kirinim-agi-hesaplayici\/","title":{"rendered":"K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131 hesaplay\u0131c\u0131"},"content":{"rendered":"<section class=\"not-prose calculator-box\" aria-labelledby=\"calculator-title\"><div class=\"flex items-baseline sm:items-center justify-between gap-2 sm:gap-3\"><div class=\"flex flex-col sm:flex-row sm:items-center gap-2\"><span class=\"icon icon-calculator text-primary-700! text-base! dark:text-primary-300!\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2 id=\"calculator-title\" class=\"text-lg font-display font-bold\">Bir tayf \u00e7izgisinin k\u0131r\u0131n\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 bulun<\/h2><\/div><div class=\"calcdash-favorite group\">\n  <button type=\"button\" class=\"favorite\" id=\"favorite\" data-favorite-id=\"3960\" data-favorite-title=\"K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131\" data-favorite-url=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/kirinim-agi-hesaplayici\/\" data-favorite-excerpt=\"Bir spektral \u00e7izginin k\u0131r\u0131n\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 dalga boyu, a\u011f \u00e7izgi yo\u011funlu\u011fu ve k\u0131r\u0131n\u0131m derecesinden hesaplay\u0131n. De\u011ferleri girin; hesaplay\u0131c\u0131 a\u011f denklemini \u00e7\u00f6zer ve g\u00f6zlemlenebilir t\u00fcm dereceleri listeler.\" aria-label=\"Favorilere ekle\" data-favorite-icon=\"icon icon-spectrum\">\n    <span class=\"icon icon-shape-star-empty\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n  <\/button>\n  <div class=\"calcdash-favorite__tip\" aria-hidden=\"true\">\n   <span class=\"favorite-tooltip\" id=\"favorite-tooltip\"><\/span>\n  <\/div>\n  <span class=\"sr-only\" role=\"status\" id=\"favorite-status\"><\/span>\n<\/div><\/div><form action=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/kirinim-agi-hesaplayici\/\" method=\"POST\" class=\"calculator\" id=\"calculator-3960\" data-post=\"3960\"><fieldset class=\"fieldset-input is-1\"><legend class=\"sr-only\">Giri\u015f alanlar\u0131<\/legend><div class=\"field has-term\" id=\"input-1\"><label for=\"field-1\">Dalga boyu (\u03bb)<\/label><div class=\"term\">\u03bb<\/div>  <div class=\"absolute bottom-0 left-16 top-8 w-2 h-0.5 bg-blue-500\"><\/div><div class=\"field-group\"><input type=\"text\" name=\"dalga_boyu_\" id=\"field-1\" aria-describedby=\"calc-info-1\" data-number inputmode=\"decimal\" autocomplete=\"off\" spellcheck=\"false\" placeholder=\"e.g. 550\" min=\"0\" value=\"550\"\/><div class=\"grid grid-cols-1\"><select id=\"field-2\" name=\"birim\" aria-label=\"Birim\"><option value=\"nm\" selected>nm<\/option><option value=\"um\">\u00b5m<\/option><option value=\"a\">\u00c5<\/option><option value=\"mm\">mm<\/option><\/select><svg class=\"pointer-events-none col-start-1 row-start-1 mr-2 size-5 self-center justify-self-end text-gray-500 sm:size-4\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" data-slot=\"icon\">\n              <path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M4.22 6.22a.75.75 0 0 1 1.06 0L8 8.94l2.72-2.72a.75.75 0 1 1 1.06 1.06l-3.25 3.25a.75.75 0 0 1-1.06 0L4.22 7.28a.75.75 0 0 1 0-1.06Z\" clip-rule=\"evenodd\" \/>\n            <\/svg><\/div><\/div><small id=\"calc-info-1\">I\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyu. G\u00f6r\u00fcnen \u0131\u015f\u0131k yakla\u015f\u0131k 380\u2013750 nm aral\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/small><\/div><div class=\"field has-term\" id=\"input-2\"><label for=\"field-3\">A\u011f\u0131 \u00e7izgi yo\u011funlu\u011fu (N)<\/label><div class=\"term\">N<\/div>  <div class=\"absolute bottom-0 left-16 top-8 w-2 h-0.5 bg-blue-500\"><\/div><div class=\"field-group\"><input type=\"text\" name=\"a_izgi_younluu_n\" id=\"field-3\" aria-describedby=\"calc-info-3\" data-number inputmode=\"decimal\" autocomplete=\"off\" spellcheck=\"false\" placeholder=\"e.g. 600\" min=\"0\" value=\"600\"\/><div class=\"grid grid-cols-1\"><select id=\"field-4\" name=\"birim\" aria-label=\"Birim\"><option value=\"per_mm\" selected>\u00e7izgi\/mm<\/option><option value=\"per_cm\">\u00e7izgi\/cm<\/option><option value=\"per_in\">\u00e7izgi\/in\u00e7<\/option><\/select><svg class=\"pointer-events-none col-start-1 row-start-1 mr-2 size-5 self-center justify-self-end text-gray-500 sm:size-4\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" data-slot=\"icon\">\n              <path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M4.22 6.22a.75.75 0 0 1 1.06 0L8 8.94l2.72-2.72a.75.75 0 1 1 1.06 1.06l-3.25 3.25a.75.75 0 0 1-1.06 0L4.22 7.28a.75.75 0 0 1 0-1.06Z\" clip-rule=\"evenodd\" \/>\n            <\/svg><\/div><\/div><small id=\"calc-info-3\">Birim uzunluktaki \u00e7izgi (yar\u0131k) say\u0131s\u0131. Tipik a\u011flar: 300\u20131200 \u00e7izgi\/mm; CD \u2248 625 \u00e7izgi\/mm, DVD \u2248 1350 \u00e7izgi\/mm.<\/small><\/div><div class=\"field\" id=\"input-3\"><label for=\"field-5\">K\u0131r\u0131n\u0131m derecesi (m)<\/label><div class=\"grid grid-cols-1\"><select id=\"field-5\" name=\"krnm_derecesi_m\"><option value=\"0 (straight through)\">0 (do\u011frudan ge\u00e7i\u015f)<\/option><option value=\"1 (first order)\">1 (birinci derece)<\/option><option value=\"2 (second order)\">2 (ikinci derece)<\/option><option value=\"3 (third order)\">3 (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc derece)<\/option><option value=\"4 (fourth order)\">4 (d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc derece)<\/option><option value=\"5 (fifth order)\">5 (be\u015finci derece)<\/option><option value=\"6 (sixth order)\">6 (alt\u0131nc\u0131 derece)<\/option><\/select><svg class=\"pointer-events-none col-start-1 row-start-1 mr-2 size-5 self-center justify-self-end text-gray-500 sm:size-4\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" data-slot=\"icon\">\n              <path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M4.22 6.22a.75.75 0 0 1 1.06 0L8 8.94l2.72-2.72a.75.75 0 1 1 1.06 1.06l-3.25 3.25a.75.75 0 0 1-1.06 0L4.22 7.28a.75.75 0 0 1 0-1.06Z\" clip-rule=\"evenodd\" \/>\n            <\/svg><\/div><\/div><\/fieldset><div class=\"buttons\"><button type=\"submit\" data-text=\"Yeniden hesapla\" id=\"calculate-button\" data-post=\"3960\">Hesapla<\/button><button type=\"reset\">S\u0131f\u0131rla<\/button><\/div><div class=\"field is-checkbox hidden!\" id=\"field-auto-calc\"><input type=\"checkbox\" id=\"auto-calc\"><label for=\"auto-calc\">Otomatik hesapla<\/label><small>Etkinle\u015ftirilirse, herhangi bir de\u011feri de\u011fi\u015ftirdi\u011finizde sonu\u00e7 otomatik olarak g\u00fcncellenir.<\/small><\/div><div class=\"fieldset-result is-hidden\" aria-labelledby=\"result-title\" aria-live=\"polite\" role=\"region\"> <h3 class=\"result-title bg-gradient-to-r from-primary-50 to-gray-50 dark:from-primary-900 dark:to-gray-800\" id=\"result-title\"><span class=\"icon icon-s-pulse\" aria-hidden=\"true\"><\/span> K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131<\/h3><div class=\"result-box\"><div class=\"field-result is-column\" id=\"output-1\"><span class=\"field-title\"><span>K\u0131r\u0131n\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131 (\u03b8)<\/span><span class=\"result-term\">\u03b8<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-1\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"field-result is-column\" id=\"output-2\"><span class=\"field-title\"><span>G\u00f6zlemlenebilir en y\u00fcksek derece ve t\u00fcm dereceler<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-2\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><\/div><div class=\"result-actions\"><button type=\"button\" class=\"copy-link\"><svg viewBox=\"0 0 20 20\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M12.232 4.232a2.5 2.5 0 0 1 3.536 3.536l-1.225 1.224a.75.75 0 0 0 1.061 1.06l1.224-1.224a4 4 0 0 0-5.656-5.656l-3 3a4 4 0 0 0 .225 5.865.75.75 0 0 0 .977-1.138 2.5 2.5 0 0 1-.142-3.667l3-3Z\"\/><path d=\"M11.603 7.963a.75.75 0 0 0-.977 1.138 2.5 2.5 0 0 1 .142 3.667l-3 3a2.5 2.5 0 0 1-3.536-3.536l1.225-1.224a.75.75 0 0 0-1.061-1.06l-1.224 1.224a4 4 0 1 0 5.656 5.656l3-3a4 4 0 0 0-.225-5.865Z\"\/><\/svg><span class=\"copy-link__text\">Bu hesaplaman\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kopyala<\/span><\/button><span class=\"sr-only\" role=\"status\" id=\"copy-link-status\"><\/span><\/div><\/div><a href=\"#respond\" class=\"hidden transition-opacity duration-300 opacity-0 w-50 text-sm justify-center items-center gap-2 px-4 py-2 rounded bg-gray-200 text-gray-700 hover:bg-gray-300\" id=\"leave-comment\"><span class=\"icon icon-comments\" aria-hidden=\"true\"><\/span>Yorum b\u0131rak<\/a><\/form><\/section><section id=\"calc-reactions\" class=\"not-prose hidden my-12 bg-gradient-to-r from-primary-50 to-gray-50 border border-indigo-100 rounded-xl px-6 py-4 shadow-sm\" data-post=\"3960\" aria-live=\"polite\" aria-labelledby=\"calc-reactions-title\"><p id=\"calc-reactions-title\" class=\"text-sm text-gray-500 text-center mb-2\">Bu sonu\u00e7 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p><div role=\"group\" aria-labelledby=\"calc-reactions-title\" class=\"grid grid-cols-3 sm:flex sm:flex-row sm:justify-around gap-4 sm:items-center sm:flex-wrap\"><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"like\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"like\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude00 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Be\u011fendim <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"helpful\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"helpful\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\udca1 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Faydal\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"confused\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"confused\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude15 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Kafam kar\u0131\u015ft\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"disappointed\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"disappointed\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude1e <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"inaccurate\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"inaccurate\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\u274c <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Hatal\u0131 <\/span><\/button><\/div><div id=\"reaction-message\" class=\"hidden mt-8 rounded-md border border-primary-100 bg-white\/50 backdrop-blur-sm px-4 py-2 text-sm text-center shadow-sm\"><\/div><\/section><div class=\"calcdash-ad not-prose calcdash-ad--calc_result calcdash-ad--in-article\"><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block\" data-ad-client=\"ca-pub-1721569815777345\" data-ad-slot=\"6317458308\" data-ad-layout=\"in-article\" data-ad-format=\"fluid\"><\/ins><script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});<\/script><\/div>\n<style id=\"wpcoderpro-inline-1\">.formula-box {\r\n\tborder-bottom: none !important;\r\n}<\/style><section class=\"formula-box\" aria-labelledby=\"formula-title\">\r\n\t<div id=\"formula-title\" class=\"not-prose font-display mb-4\"><span class=\"icon icon-formula\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2>K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131 form\u00fcl\u00fc<\/h2><\/div>\r\n\t<figure class=\"not-prose formula\">\r\n\t\t<figcaption class=\"formula-title\">Form\u00fcl<\/figcaption>\r\n\t\t<div class=\"text-base text-gray-800\" id=\"formula\">\n\\[ d\\,\\sin\\theta = m\\,\\lambda, \\qquad d = \\frac{1}{N} \\]\n<\/div>\r\n\t<\/figure>\r\n\t<\/p>\n<p><strong>Buradaki g\u00f6sterimler:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\\(d\\) \u2014 a\u011f\u0131n oluk (yar\u0131k) aral\u0131\u011f\u0131 (\\(\\lambda\\) ile ayn\u0131 uzunluk biriminde)<\/li>\n<li>\\(\\theta\\) \u2014 k\u0131r\u0131n\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131, a\u011f normaline g\u00f6re \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr (derece)<\/li>\n<li>\\(m\\) \u2014 k\u0131r\u0131n\u0131m derecesi, bir tam say\u0131 (0, 1, 2, \u2026)<\/li>\n<li>\\(\\lambda\\) \u2014 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyu<\/li>\n<li>\\(N\\) \u2014 a\u011f\u0131n \u00e7izgi yo\u011funlu\u011fu, yani birim uzunlu\u011fa d\u00fc\u015fen oluk say\u0131s\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>A\u011f denklemi, yap\u0131c\u0131 giri\u015fimin yaln\u0131zca kom\u015fu oluklardan gelen \u0131\u015f\u0131k aras\u0131ndaki yol fark\u0131 tam dalga boyu katlar\u0131 kadar oldu\u011funda meydana geldi\u011fini s\u00f6yler. Oluk aral\u0131\u011f\u0131 \u00e7izgi yo\u011funlu\u011funun tersi oldu\u011fu i\u00e7in, daha yo\u011fun bir a\u011f (daha b\u00fcy\u00fck \\(N\\)) tayf\u0131 daha geni\u015f a\u00e7\u0131lara yayar.<\/p>\n<p>\r\n<\/section>\n<style id=\"wpcoderpro-inline-2\">.calculation-box {\r\n\tborder-bottom: none !important;\r\n}<\/style><section id=\"calculation\" class=\"calculation-box\" aria-labelledby=\"calculation-title\">\r\n\t<div id=\"calculation-title\" class=\"not-prose font-display\"><span class=\"icon icon-unordered-list\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2>K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131 \u2013 hesaplama \u00f6rne\u011fi<\/h2><\/div>\r\n\r\n<\/p>\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> 550 nm dalga boyundaki ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k, 600 \u00e7izgi\/mm'lik bir a\u011fa \u00e7arp\u0131yor. Birinci derecenin (m = 1) \u00e7izgisi hangi a\u00e7\u0131da belirir?<\/p>\n<p>\\[ d = \\frac{1}{N} = \\frac{1}{600}\\ \\text{mm} = 1666.67\\ \\text{nm} \\]<\/p>\n<p>\\[ \\sin\\theta = \\frac{m\\lambda}{d} = \\frac{1 \\times 550}{1666.67} = 0.33 \\]<\/p>\n<p>\\[ \\theta = \\arcsin(0.33) = 19.27^{\\circ} \\]<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7:<\/strong> birinci derece ye\u015fil \u00e7izgi, a\u011f normalinden <strong>\u03b8 \u2248 19,27\u00b0<\/strong> a\u00e7\u0131yla (ve normalin di\u011fer taraf\u0131nda \u221219,27\u00b0'de) belirir. Ayn\u0131 a\u011f bu dalga boyunu en fazla m = 3 derecesine kadar g\u00f6sterir; \u00e7\u00fcnk\u00fc \\(d\/\\lambda = 3.03\\).<\/p>\n<p>\n\r\n<\/section>\n<h2>K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131 hesaplay\u0131c\u0131s\u0131 nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<ol>\n<li>I\u015f\u0131\u011f\u0131n <strong>dalga boyunu (\u03bb)<\/strong> girin ve birimini se\u00e7in (nm, \u00b5m, \u00c5 veya mm). G\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131k kabaca 380\u2013750 nm aral\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>A\u011f \u00e7izgi yo\u011funlu\u011funu (N)<\/strong> \u2014 yani birim uzunlu\u011fa d\u00fc\u015fen oluk say\u0131s\u0131n\u0131 \u2014 girin ve \u00e7izgi\/mm, \u00e7izgi\/cm veya \u00e7izgi\/in\u00e7 se\u00e7ene\u011fini i\u015faretleyin. Laboratuvarlarda kullan\u0131lan tipik a\u011flarda 300\u20131200 \u00e7izgi\/mm bulunur.<\/li>\n<li>A\u00e7\u0131l\u0131r listeden <strong>k\u0131r\u0131n\u0131m derecesini (m)<\/strong> se\u00e7in. 0. derece sapmam\u0131\u015f demettir; daha y\u00fcksek dereceler normalden uza\u011fa do\u011fru daha \u00e7ok sapar.<\/li>\n<li>Sonu\u00e7ta <strong>k\u0131r\u0131n\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 (\u03b8)<\/strong> a\u011f normaline g\u00f6re derece cinsinden okuyun; ayr\u0131ca a\u011f y\u00fczeyine g\u00f6re a\u00e7\u0131y\u0131 ve \u00b1m simetrik iki demet aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131y\u0131 da g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/li>\n<li><strong>G\u00f6zlemlenebilir en y\u00fcksek dereceyi<\/strong> ve t\u00fcm derecelerin tablosunu kontrol ederek bu dalga boyu i\u00e7in tam a\u00e7\u0131sal da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcn.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131 nedir?<\/h2>\n<p>K\u0131r\u0131n\u0131m a\u011f\u0131, aralar\u0131nda e\u015fit aral\u0131kla dizilmi\u015f binlerce paralel oluktan (yar\u0131ktan) olu\u015fan bir optik bile\u015fendir; oluklar tipik olarak yaln\u0131zca birka\u00e7 mikrometre arayla yerle\u015ftirilmi\u015ftir. I\u015f\u0131k a\u011fdan ge\u00e7ti\u011finde ya da a\u011fdan yans\u0131d\u0131\u011f\u0131nda her oluk k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir ikincil kaynak gibi davran\u0131r. T\u00fcm oluklardan gelen dalgalar giri\u015fir ve \u00e7o\u011fu y\u00f6nde birbirlerini yok ederler. Yap\u0131c\u0131 giri\u015fim yaln\u0131zca \\(d\\sin\\theta = m\\lambda\\) ko\u015fulunu sa\u011flayan belirli a\u00e7\u0131larda kal\u0131r; b\u00f6ylece her dalga boyu iyi tan\u0131mlanm\u0131\u015f az say\u0131da y\u00f6ne g\u00f6nderilir.<\/p>\n<p>Bunun sonucunda beyaz \u0131\u015f\u0131k, her k\u0131r\u0131n\u0131m derecesinde bir tane olmak \u00fczere g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131na benzer bir tayfa ayr\u0131l\u0131r. K\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 en az sapan prizman\u0131n tersine, a\u011f uzun dalga boylar\u0131n\u0131 <em>daha \u00e7ok<\/em> sap\u0131r\u0131r ve a\u00e7\u0131sal konumlar do\u011frudan a\u011f denkleminde hesaplanabilir. Bu \u00f6zellik a\u011flar\u0131 spektrometrelerin, monokromat\u00f6rlerin ve dalga boyu \u00f6l\u00e7erlerin kalbi yapar: bir spektral \u00e7izginin belirdi\u011fi a\u00e7\u0131y\u0131 \u00f6l\u00e7mek, dalga boyunu y\u00fcksek duyarl\u0131kla verir.<\/p>\n<p>Derece say\u0131s\u0131 \\(m\\), ard\u0131\u015f\u0131k giri\u015fim maksimumlar\u0131n\u0131 adland\u0131r\u0131r. 0. derece, t\u00fcm dalga boylar\u0131n\u0131n \u00e7ak\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve dispersiyonun olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcmd\u00fcz ge\u00e7en (veya aynasal yans\u0131yan) demettir. Daha y\u00fcksek dereceler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 normalden uza\u011fa sap\u0131r\u0131r ve tayf\u0131 daha geni\u015f yayar; bu da \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc art\u0131r\u0131r \u2014 tabii o derece ger\u00e7ekten varsa: \\(\\sin\\theta\\) de\u011feri 1'i a\u015famayaca\u011f\u0131ndan bir derece yaln\u0131zca \\(m\\lambda \\le d\\) iken g\u00f6zlemlenebilir. Hesaplay\u0131c\u0131 bunu otomatik olarak denetler ve en y\u00fcksek tam derece olan \\(m_{\\max} = \\lfloor d\/\\lambda \\rfloor\\) de\u011ferini, g\u00f6zlemlenebilir her derecenin a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 veren bir tabloyla birlikte bildirir.<\/p>\n<p>G\u00fcndelik \u00f6rnekler sand\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan yayg\u0131nd\u0131r: bir CD (\u2248 625 \u00e7izgi\/mm) ve bir DVD (\u2248 1350 \u00e7izgi\/mm) yans\u0131t\u0131c\u0131 a\u011f gibi davran\u0131r; y\u00fczeylerinin g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 renklerinde par\u0131ldamas\u0131n\u0131n nedeni budur. Bu yo\u011funluklar\u0131 550 nm dalga boyuyla girmeyi ve birinci derece a\u00e7\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 deneyin.<\/p>\n<h2>Varsay\u0131mlar, s\u0131n\u0131rlamalar ve pratik ipu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Normalde geli\u015f:<\/strong> hesaplay\u0131c\u0131, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n y\u00fczeye dik \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayar. E\u011fik gelmede a\u011f denkleme ek bir terim girer ve a\u00e7\u0131lar kayar.<\/li>\n<li><strong>\u0130deal a\u011f:<\/strong> oluk aral\u0131\u011f\u0131 kusursuz derecede d\u00fczg\u00fcn kabul edilir ve a\u00e7\u0131, ge\u00e7irgen bir a\u011fda oldu\u011fu gibi a\u011f normaline g\u00f6re \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr (yans\u0131t\u0131c\u0131 a\u011flarda ayn\u0131 geometri yans\u0131yan tarafta ge\u00e7erlidir).<\/li>\n<li><strong>En y\u00fcksek derece:<\/strong> istenen derece \\(\\sin\\theta &gt; 1\\) gerektiriyorsa o derece hi\u00e7 yoktur. Hata iletisi, girdi\u011finiz dalga boyu ve \u00e7izgi yo\u011funlu\u011fu i\u00e7in kullan\u0131labilir en y\u00fcksek dereceyi bildirir.<\/li>\n<li><strong>\u00c7ak\u0131\u015fan dereceler:<\/strong> geni\u015f bantl\u0131 \u0131\u015f\u0131kta k\u0131sa dalga boyunun m + 1 derecesi, uzun dalga boyunun m derecesiyle ayn\u0131 a\u00e7\u0131ya d\u00fc\u015febilir (\\(m\\lambda\\) her ikisinde de ayn\u0131d\u0131r). Spektrometreler istenmeyen dereceyi engellemek i\u00e7in filtre kullan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Birimler \u00f6nemlidir:<\/strong> dalga boyu ile oluk aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n uyumlu oldu\u011fundan emin olun \u2014 birim d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerini hesaplay\u0131c\u0131 sizin yerinize yapar; ancak yaln\u0131zca oluk aral\u0131\u011f\u0131ndan <em>k\u00fc\u00e7\u00fck<\/em> bir dalga boyu k\u0131r\u0131n\u0131m dereceleri olu\u015fturabilir.<\/li>\n<li><strong>Parlakl\u0131k:<\/strong> ger\u00e7ek a\u011flar \u00e7o\u011funlukla enerjinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 se\u00e7ilen tek bir dereceye yo\u011funla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in <em>blaze<\/em>lenir (oluklar\u0131 e\u011fimli yap\u0131l\u0131r); denklem yaln\u0131zca a\u00e7\u0131lar\u0131 verir, \u00e7izgilerin ne kadar parlak oldu\u011funu de\u011fil.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tek renkli bir kaynak yerine \u0131s\u0131sal \u0131\u015f\u0131nman\u0131n rengiyle ilgileniyorsan\u0131z, <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/en\/physics\/wiens-displacement-law-calculator\/\">Wien kayma yasas\u0131 hesaplay\u0131c\u0131s\u0131<\/a> s\u0131cak bir cismin tepe dalga boyunu bulur. Y\u00f6r\u00fcnge gibi di\u011fer a\u00e7\u0131 temelli fizik sorunlar\u0131 i\u00e7in <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/atis-hareketi-hesaplayicisi\/\">at\u0131\u015f hareketi hesaplay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131<\/a> deneyin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir spektral \u00e7izginin k\u0131r\u0131n\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 dalga boyu, a\u011f \u00e7izgi yo\u011funlu\u011fu ve k\u0131r\u0131n\u0131m derecesinden hesaplay\u0131n. De\u011ferleri girin; hesaplay\u0131c\u0131 a\u011f denklemini \u00e7\u00f6zer ve g\u00f6zlemlenebilir t\u00fcm dereceleri listeler.<\/p>\n","protected":false},"author":3168,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[85],"class_list":["post-3960","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizik","tag-dalgalar-ve-optik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3960\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}