{"id":3964,"date":"2026-10-14T19:46:35","date_gmt":"2026-10-14T18:46:35","guid":{"rendered":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/cift-yarik-girisim-hesaplayicisi\/"},"modified":"2026-10-14T19:46:35","modified_gmt":"2026-10-14T18:46:35","slug":"cift-yarik-girisim-hesaplayicisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/cift-yarik-girisim-hesaplayicisi\/","title":{"rendered":"\u00c7ift Yar\u0131k Giri\u015fim Hesaplay\u0131c\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<section class=\"not-prose calculator-box\" aria-labelledby=\"calculator-title\"><div class=\"flex items-baseline sm:items-center justify-between gap-2 sm:gap-3\"><div class=\"flex flex-col sm:flex-row sm:items-center gap-2\"><span class=\"icon icon-calculator text-primary-700! text-base! dark:text-primary-300!\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2 id=\"calculator-title\" class=\"text-lg font-display font-bold\">Parlak \u00e7izgilerin aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve konumunu bulun<\/h2><\/div><div class=\"calcdash-favorite group\">\n  <button type=\"button\" class=\"favorite\" id=\"favorite\" data-favorite-id=\"3964\" data-favorite-title=\"\u00c7ift Yar\u0131k Giri\u015fimi\" data-favorite-url=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/cift-yarik-girisim-hesaplayicisi\/\" data-favorite-excerpt=\"Young&#039;\u0131n \u00e7ift yar\u0131k deneyinde \u00e7izgi aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgilerin konumunu hesaplay\u0131n. Dalga boyunu, yar\u0131k ayr\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, perde uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7izgi derecesini girin.\" aria-label=\"Favorilere ekle\" data-favorite-icon=\"icon icon-spectrum\">\n    <span class=\"icon icon-shape-star-empty\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n  <\/button>\n  <div class=\"calcdash-favorite__tip\" aria-hidden=\"true\">\n   <span class=\"favorite-tooltip\" id=\"favorite-tooltip\"><\/span>\n  <\/div>\n  <span class=\"sr-only\" role=\"status\" id=\"favorite-status\"><\/span>\n<\/div><\/div><form action=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/cift-yarik-girisim-hesaplayicisi\/\" method=\"POST\" class=\"calculator\" id=\"calculator-3964\" data-post=\"3964\"><fieldset class=\"fieldset-input is-1\"><legend class=\"sr-only\">Giri\u015f alanlar\u0131<\/legend><div class=\"field has-term\" id=\"input-1\"><label for=\"field-1\">Dalga boyu (\u03bb)<\/label><div class=\"term\">\u03bb<\/div>  <div class=\"absolute bottom-0 left-16 top-8 w-2 h-0.5 bg-blue-500\"><\/div><div class=\"field-group\"><input type=\"text\" name=\"dalga_boyu_\" id=\"field-1\" aria-describedby=\"calc-info-1\" data-number inputmode=\"decimal\" autocomplete=\"off\" spellcheck=\"false\" placeholder=\"e.g. 650\" min=\"0\" value=\"650\"\/><div class=\"grid grid-cols-1\"><select id=\"field-2\" name=\"birim\" aria-label=\"Birim\"><option value=\"nm\" selected>nm<\/option><option value=\"um\">\u00b5m<\/option><option value=\"mm\">mm<\/option><\/select><svg class=\"pointer-events-none col-start-1 row-start-1 mr-2 size-5 self-center justify-self-end text-gray-500 sm:size-4\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" data-slot=\"icon\">\n              <path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M4.22 6.22a.75.75 0 0 1 1.06 0L8 8.94l2.72-2.72a.75.75 0 1 1 1.06 1.06l-3.25 3.25a.75.75 0 0 1-1.06 0L4.22 7.28a.75.75 0 0 1 0-1.06Z\" clip-rule=\"evenodd\" \/>\n            <\/svg><\/div><\/div><small id=\"calc-info-1\">E\u015fevreli (koheran) \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyu. K\u0131rm\u0131z\u0131 lazer \u2248 650 nm, ye\u015fil lazer \u2248 532 nm, mavi lazer \u2248 450 nm.<\/small><\/div><div class=\"field has-term\" id=\"input-2\"><label for=\"field-3\">Yar\u0131k aral\u0131\u011f\u0131 (d)<\/label><div class=\"term\">d<\/div>  <div class=\"absolute bottom-0 left-16 top-8 w-2 h-0.5 bg-blue-500\"><\/div><div class=\"field-group\"><input type=\"text\" name=\"yark_aral_d\" id=\"field-3\" aria-describedby=\"calc-info-3\" data-number inputmode=\"decimal\" autocomplete=\"off\" spellcheck=\"false\" placeholder=\"e.g. 0.25\" min=\"0\" value=\"0.25\"\/><div class=\"grid grid-cols-1\"><select id=\"field-4\" name=\"birim\" aria-label=\"Birim\"><option value=\"um\">\u00b5m<\/option><option value=\"mm\" selected>mm<\/option><option value=\"cm\">cm<\/option><\/select><svg class=\"pointer-events-none col-start-1 row-start-1 mr-2 size-5 self-center justify-self-end text-gray-500 sm:size-4\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" data-slot=\"icon\">\n              <path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M4.22 6.22a.75.75 0 0 1 1.06 0L8 8.94l2.72-2.72a.75.75 0 1 1 1.06 1.06l-3.25 3.25a.75.75 0 0 1-1.06 0L4.22 7.28a.75.75 0 0 1 0-1.06Z\" clip-rule=\"evenodd\" \/>\n            <\/svg><\/div><\/div><small id=\"calc-info-3\">\u0130ki yar\u0131\u011f\u0131n merkezleri aras\u0131ndaki uzakl\u0131k. Laboratuvar deneylerinde genellikle bir milimetrenin k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesri kadard\u0131r.<\/small><\/div><div class=\"field has-term\" id=\"input-3\"><label for=\"field-5\">Ekran uzakl\u0131\u011f\u0131 (L)<\/label><div class=\"term\">L<\/div>  <div class=\"absolute bottom-0 left-16 top-8 w-2 h-0.5 bg-blue-500\"><\/div><div class=\"field-group\"><input type=\"text\" name=\"ekran_uzakl_l\" id=\"field-5\" aria-describedby=\"calc-info-5\" data-number inputmode=\"decimal\" autocomplete=\"off\" spellcheck=\"false\" placeholder=\"e.g. 1\" min=\"0\" value=\"1\"\/><div class=\"grid grid-cols-1\"><select id=\"field-6\" name=\"birim\" aria-label=\"Birim\"><option value=\"cm\">cm<\/option><option value=\"m\" selected>m<\/option><option value=\"ft\">ft<\/option><\/select><svg class=\"pointer-events-none col-start-1 row-start-1 mr-2 size-5 self-center justify-self-end text-gray-500 sm:size-4\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" data-slot=\"icon\">\n              <path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M4.22 6.22a.75.75 0 0 1 1.06 0L8 8.94l2.72-2.72a.75.75 0 1 1 1.06 1.06l-3.25 3.25a.75.75 0 0 1-1.06 0L4.22 7.28a.75.75 0 0 1 0-1.06Z\" clip-rule=\"evenodd\" \/>\n            <\/svg><\/div><\/div><small id=\"calc-info-5\">Yar\u0131klardan g\u00f6zlem ekran\u0131na olan uzakl\u0131k.<\/small><\/div><div class=\"field has-term\" id=\"input-4\"><label for=\"field-7\">\u00c7izgi derecesi (m), iste\u011fe ba\u011fl\u0131<\/label><div class=\"term\">m<\/div>  <div class=\"absolute bottom-0 left-16 top-8 w-2 h-0.5 bg-blue-500\"><\/div><input type=\"text\" name=\"izgi_derecesi_m_istee_bal\" id=\"field-7\" aria-describedby=\"calc-info-7\" data-number inputmode=\"decimal\" autocomplete=\"off\" spellcheck=\"false\" placeholder=\"\u00f6rn. 3 (atlamak i\u00e7in bo\u015f b\u0131rak\u0131n)\" min=\"0\" value=\"3\"\/><small id=\"calc-info-7\">\u0130ste\u011fe ba\u011fl\u0131. Parlak \u00e7izginin derecesi: m = 0 merkez maksimumdur, m = 1 merkezden yandaki ilk parlak \u00e7izgidir ve bu \u015fekilde devam eder. Girilirse hesaplay\u0131c\u0131 ayr\u0131ca bu \u00e7izginin ekrandaki konumunu da hesaplar.<\/small><\/div><\/fieldset><div class=\"buttons\"><button type=\"submit\" data-text=\"Yeniden hesapla\" id=\"calculate-button\" data-post=\"3964\">Hesapla<\/button><button type=\"reset\">S\u0131f\u0131rla<\/button><\/div><div class=\"field is-checkbox hidden!\" id=\"field-auto-calc\"><input type=\"checkbox\" id=\"auto-calc\"><label for=\"auto-calc\">Otomatik hesapla<\/label><small>Etkinle\u015ftirilirse, herhangi bir de\u011feri de\u011fi\u015ftirdi\u011finizde sonu\u00e7 otomatik olarak g\u00fcncellenir.<\/small><\/div><div class=\"fieldset-result is-hidden\" aria-labelledby=\"result-title\" aria-live=\"polite\" role=\"region\"> <h3 class=\"result-title bg-gradient-to-r from-primary-50 to-gray-50 dark:from-primary-900 dark:to-gray-800\" id=\"result-title\"><span class=\"icon icon-s-pulse\" aria-hidden=\"true\"><\/span> Giri\u015fim Sonu\u00e7lar\u0131<\/h3><div class=\"result-box\"><div class=\"field-result is-column\" id=\"output-1\"><span class=\"field-title\"><span>\u00c7izgi aral\u0131\u011f\u0131 (parlak \u00e7izgiler aras\u0131ndaki uzakl\u0131k)<\/span><span class=\"result-term\">\u0394y<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-1\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"field-result is-column\" id=\"output-2\"><span class=\"field-title\"><span>Se\u00e7ilen parlak \u00e7izginin konumu<\/span><span class=\"result-term\">y\u2098<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-2\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><\/div><div class=\"result-actions\"><button type=\"button\" class=\"copy-link\"><svg viewBox=\"0 0 20 20\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M12.232 4.232a2.5 2.5 0 0 1 3.536 3.536l-1.225 1.224a.75.75 0 0 0 1.061 1.06l1.224-1.224a4 4 0 0 0-5.656-5.656l-3 3a4 4 0 0 0 .225 5.865.75.75 0 0 0 .977-1.138 2.5 2.5 0 0 1-.142-3.667l3-3Z\"\/><path d=\"M11.603 7.963a.75.75 0 0 0-.977 1.138 2.5 2.5 0 0 1 .142 3.667l-3 3a2.5 2.5 0 0 1-3.536-3.536l1.225-1.224a.75.75 0 0 0-1.061-1.06l-1.224 1.224a4 4 0 1 0 5.656 5.656l3-3a4 4 0 0 0-.225-5.865Z\"\/><\/svg><span class=\"copy-link__text\">Bu hesaplaman\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kopyala<\/span><\/button><span class=\"sr-only\" role=\"status\" id=\"copy-link-status\"><\/span><\/div><\/div><a href=\"#respond\" class=\"hidden transition-opacity duration-300 opacity-0 w-50 text-sm justify-center items-center gap-2 px-4 py-2 rounded bg-gray-200 text-gray-700 hover:bg-gray-300\" id=\"leave-comment\"><span class=\"icon icon-comments\" aria-hidden=\"true\"><\/span>Yorum b\u0131rak<\/a><\/form><\/section><section id=\"calc-reactions\" class=\"not-prose hidden my-12 bg-gradient-to-r from-primary-50 to-gray-50 border border-indigo-100 rounded-xl px-6 py-4 shadow-sm\" data-post=\"3964\" aria-live=\"polite\" aria-labelledby=\"calc-reactions-title\"><p id=\"calc-reactions-title\" class=\"text-sm text-gray-500 text-center mb-2\">Bu sonu\u00e7 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p><div role=\"group\" aria-labelledby=\"calc-reactions-title\" class=\"grid grid-cols-3 sm:flex sm:flex-row sm:justify-around gap-4 sm:items-center sm:flex-wrap\"><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"like\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"like\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude00 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Be\u011fendim <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"helpful\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"helpful\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\udca1 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Faydal\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"confused\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"confused\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude15 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Kafam kar\u0131\u015ft\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"disappointed\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"disappointed\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude1e <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"inaccurate\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"inaccurate\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\u274c <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Hatal\u0131 <\/span><\/button><\/div><div id=\"reaction-message\" class=\"hidden mt-8 rounded-md border border-primary-100 bg-white\/50 backdrop-blur-sm px-4 py-2 text-sm text-center shadow-sm\"><\/div><\/section><div class=\"calcdash-ad not-prose calcdash-ad--calc_result calcdash-ad--in-article\"><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block\" data-ad-client=\"ca-pub-1721569815777345\" data-ad-slot=\"6317458308\" data-ad-layout=\"in-article\" data-ad-format=\"fluid\"><\/ins><script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});<\/script><\/div>\n<style id=\"wpcoderpro-inline-1\">.formula-box {\r\n\tborder-bottom: none !important;\r\n}<\/style><section class=\"formula-box\" aria-labelledby=\"formula-title\">\r\n\t<div id=\"formula-title\" class=\"not-prose font-display mb-4\"><span class=\"icon icon-formula\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2>\u00c7ift Yar\u0131k Giri\u015fimi<\/h2><\/div>\r\n\t<figure class=\"not-prose formula\">\r\n\t\t<figcaption class=\"formula-title\">Form\u00fcl<\/figcaption>\r\n\t\t<div class=\"text-base text-gray-800\" id=\"formula\">\n\\[ \\Delta y = \\frac{\\lambda L}{d} \\qquad y_m = m \\, \\Delta y = \\frac{m \\lambda L}{d} \\]\n<\/div>\r\n\t<\/figure>\r\n\t<\/p>\n<p><strong>Burada:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\\(\\Delta y\\) \u2014 \u00e7izgi aral\u0131\u011f\u0131, perde \u00fczerinde birbirine kom\u015fu iki ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgi aras\u0131ndaki uzakl\u0131k (m)<\/li>\n<li>\\(y_m\\) \u2014 \\(m\\) dereceli ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izginin, desenin merkezinden \u00f6l\u00e7\u00fclen konumu (m)<\/li>\n<li>\\(\\lambda\\) \u2014 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyu (m)<\/li>\n<li>\\(L\\) \u2014 yar\u0131klardan perdeye olan uzakl\u0131k (m)<\/li>\n<li>\\(d\\) \u2014 iki yar\u0131k aras\u0131ndaki uzakl\u0131k (m)<\/li>\n<li>\\(m\\) \u2014 \u00e7izgi derecesi: \\(m = 0\\) merkez\u00ee maksimum, \\(m = 1, 2, 3, \\ldots\\) ise yan \u00e7izgiler<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130lk form\u00fcl giri\u015fim deseninin aral\u0131\u011f\u0131n\u0131, ikincisi ise \\(m\\). ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izginin merkezden ne kadar uzakta oldu\u011funu verir. Her ikisi de k\u00fc\u00e7\u00fck a\u00e7\u0131 rejimini (\\(\\lambda \\ll d\\)) varsayar; bu varsay\u0131m hemen her laboratuvar ve s\u0131n\u0131f d\u00fczene\u011finde ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>\r\n<\/section>\n<style id=\"wpcoderpro-inline-2\">.calculation-box {\r\n\tborder-bottom: none !important;\r\n}<\/style><section id=\"calculation\" class=\"calculation-box\" aria-labelledby=\"calculation-title\">\r\n\t<div id=\"calculation-title\" class=\"not-prose font-display\"><span class=\"icon icon-unordered-list\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2>\u00c7ift Yar\u0131k Giri\u015fimi \u2013 \u00d6rnek Hesaplama<\/h2><\/div>\r\n\r\n<\/p>\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> k\u0131rm\u0131z\u0131 bir lazer (\\(\\lambda = 650\\) nm) aralar\u0131ndaki uzakl\u0131k \\(d = 0{,}25\\) mm olan iki yar\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcyor ve desen \\(L = 1\\) m uzaktaki bir perde \u00fczerinde izleniyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgi (\\(m = 3\\)) nereye d\u00fc\u015fer?<\/p>\n<p>\\[ \\Delta y = \\frac{\\lambda L}{d} = \\frac{650 \\times 10^{-9}\\ \\text{m} \\times 1\\ \\text{m}}{0.25 \\times 10^{-3}\\ \\text{m}} = 2.6 \\times 10^{-3}\\ \\text{m} = 2.6\\ \\text{mm} \\]<\/p>\n<p>\\[ y_3 = m \\, \\Delta y = 3 \\times 2.6\\ \\text{mm} = 7.8\\ \\text{mm} \\]<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7:<\/strong> ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgiler 2,6 mm arayla yer al\u0131r ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dereceden ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgi, desenin merkezinden her iki y\u00f6nde 7,8 mm uzaktad\u0131r. Bunlar tam olarak hesaplay\u0131c\u0131n\u0131n varsay\u0131lan de\u011ferleridir; yani yukar\u0131daki sonucu an\u0131nda yeniden elde edebilirsiniz.<\/p>\n<p>\n\r\n<\/section>\n<h2>Hesaplay\u0131c\u0131 nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<ol>\n<li>I\u015f\u0131\u011f\u0131n <strong>dalga boyunu (\u03bb)<\/strong> girin ve birimini (nm, \u00b5m veya mm) se\u00e7in. K\u0131rm\u0131z\u0131 bir lazer i\u015faret\u00e7isi yakla\u015f\u0131k 650 nm, ye\u015fil olan\u0131 ise 532 nm'dir.<\/li>\n<li><strong>Yar\u0131k ayr\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 (d)<\/strong> \u2014 iki yar\u0131\u011f\u0131n merkezleri aras\u0131ndaki uzakl\u0131\u011f\u0131 \u2014 girin ve \u00b5m, mm veya cm birimlerinden birini se\u00e7in.<\/li>\n<li>Yar\u0131klardan desenin g\u00f6zlendi\u011fi yere kadar olan <strong>perde uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 (L)<\/strong> girin; birim cm, m veya ft olabilir.<\/li>\n<li>\u0130sterseniz bir <strong>\u00e7izgi derecesi (m)<\/strong> girin (0, 1, 2, 3 \u2026). Bo\u015f b\u0131rak\u0131rsan\u0131z hesaplay\u0131c\u0131 yaln\u0131zca \u00e7izgi aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaplar.<\/li>\n<li>Sonu\u00e7lar\u0131 okuyun: \\(\\Delta y\\) \u00e7izgi aral\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 birimle birlikte ve \u2014 derece girdiyseniz \u2014 o ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izginin desenin merkezinden \u00f6l\u00e7\u00fclen \\(y_m\\) konumu.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>\u00c7ift yar\u0131k giri\u015fimi nedir?<\/h2>\n<p>1801'de Thomas Young, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 birbirine yak\u0131n yerle\u015ftirilmi\u015f dar iki yar\u0131ktan ge\u00e7irdi ve bir par\u00e7ac\u0131k ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n asla \u00fcretemeyece\u011fi bir \u015fey g\u00f6rd\u00fc: perde \u00fczerinde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc ayd\u0131nl\u0131k ve karanl\u0131k bantlar. \u0130ki yar\u0131ktan perdeye ula\u015fan dalgalar birbirinden biraz farkl\u0131 yollar kat eder. Yol fark\u0131n\u0131n dalga boyunun tam kat\u0131 oldu\u011fu her yerde \u2014 \\(d \\sin\\theta = m\\lambda\\) \u2014 dalgalar ayn\u0131 fazda var\u0131r, birbirini g\u00fc\u00e7lendirir ve ayd\u0131nl\u0131k bir \u00e7izgi olu\u015fturur. Yol fark\u0131 yar\u0131m dalga boyunun tek kat\u0131 oldu\u011funda ise dalgalar birbirini s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr ve karanl\u0131k bir \u00e7izgi olu\u015fur.<\/p>\n<p>Bu desen, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyunun do\u011frudan bir parmak izidir; deneyi bu kadar kullan\u0131\u015fl\u0131 yapan da budur. Perde \u00fczerindeki \u00e7izgi aral\u0131\u011f\u0131 bir cetvelle \u00f6l\u00e7\u00fclerek \\(\\lambda = \\Delta y \\, d \/ L\\) ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131ndan \\(\\lambda\\) bulunur; bu, \u00f6\u011fretim laboratuvarlar\u0131nda bir lazerin dalga boyunu belirlemenin h\u00e2l\u00e2 en yayg\u0131n yollar\u0131ndan biridir. Tersine, dalga boyu bilindi\u011finde ayn\u0131 geometri, bir cetvelin ay\u0131rt edemeyece\u011fi kadar k\u00fc\u00e7\u00fck uzakl\u0131klar\u0131n \u2014 \u00f6rne\u011fin iz ya da ince yap\u0131lar\u0131n aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u2014 \u00f6l\u00e7\u00fclmesinde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7izgi aral\u0131\u011f\u0131 \\(\\Delta y\\), desenin ne kadar \"yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\" s\u00f6yler: dalga boyu ve perde uzakl\u0131\u011f\u0131yla do\u011frusal olarak b\u00fcy\u00fcr, yar\u0131klar birbirinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr. Konum sonucu \\(y_m\\) simetriktir \u2014 \\(m\\) dereceli bir \u00e7izgi, merkezden bir yanda \\(+y_m\\)'de, \u00f6b\u00fcr yanda \\(-y_m\\)'de g\u00f6r\u00fcn\u00fcr; \u00e7\u00fcnk\u00fc hem \\(+m\\) hem de \\(-m\\) dereceleri ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgi ko\u015fulunu sa\u011flar. Merkez\u00ee maksimum (\\(m = 0\\)) eksen \u00fczerinde yer al\u0131r ve yan \u00e7izgilerin iki kat\u0131 geni\u015ftir.<\/p>\n<p>Giri\u015fim yaln\u0131zca \u0131\u015f\u0131\u011fa \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. Ayn\u0131 ilke g\u00fcr\u00fclt\u00fc engelleyen kulakl\u0131klar\u0131, sabun k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fcndeki renkleri, su ve ses dalgalar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 y\u00f6netir \u2014 sesin dalga yan\u0131 hakk\u0131nda daha fazla bilgi i\u00e7in <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/en\/physics\/sound-intensity-level-calculator\/\">Ses \u015eiddet D\u00fczeyi hesaplay\u0131c\u0131m\u0131z\u0131<\/a> inceleyebilirsiniz. Daha geni\u015f bir koleksiyon i\u00e7in <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/fizik\/basit-sarkac-hesaplayici\/\">Basit Sarka\u00e7 hesaplay\u0131c\u0131s\u0131na<\/a> ve <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/en\/physics\/faradays-law-calculator\/\">Faraday Yasas\u0131 hesaplay\u0131c\u0131s\u0131na<\/a> da g\u00f6z at\u0131n.<\/p>\n<h2>Varsay\u0131mlar, s\u0131n\u0131rlamalar ve pratik ipu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>K\u00fc\u00e7\u00fck a\u00e7\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131:<\/strong> form\u00fcller \\(\\sin\\theta \\approx \\tan\\theta \\approx \\theta\\) varsayar; bu, \\(\\lambda \\ll d\\) oldu\u011funda ve \u00e7izgiler eksene yak\u0131n kald\u0131\u011f\u0131nda son derece isabetlidir. \u0130zin verilen en y\u00fcksek dereceye yak\u0131n y\u00fcksek derecelerde hesaplay\u0131c\u0131, yakla\u015f\u0131k konumu kesin geometriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r ve fark %1'i a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bunu belirtir.<\/li>\n<li><strong>En y\u00fcksek derece:<\/strong> \\(m\\lambda \\le d\\) gerekti\u011finden yaln\u0131zca \\(m = \\lfloor d\/\\lambda \\rfloor\\) derecesine kadar \u00e7izgiler var olabilir. Daha y\u00fcksek bir derece isterseniz hesaplay\u0131c\u0131 size m\u00fcmk\u00fcn olan en y\u00fcksek dereceyi bildirir.<\/li>\n<li><strong>E\u015fevreli \u0131\u015f\u0131k:<\/strong> iki yar\u0131k, ayn\u0131 e\u015fevreli kaynaktan (bir lazer ya da lamban\u0131n \u00f6n\u00fcne yerle\u015ftirilmi\u015f tek bir yar\u0131k) ayd\u0131nlat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z iki \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131 kararl\u0131 bir desen olu\u015fturmaz.<\/li>\n<li><strong>Noktasal yar\u0131k, k\u0131r\u0131n\u0131m zarf\u0131 yok:<\/strong> model her yar\u0131\u011f\u0131 sonsuz dar kabul eder. Sonlu geni\u015flikteki ger\u00e7ek yar\u0131k, \u00e7izgi parlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir k\u0131r\u0131n\u0131m zarf\u0131 ekler; matematik izin verse de \u00e7ok y\u00fcksek dereceler g\u00f6r\u00fclemeyecek kadar s\u00f6n\u00fck olabilir.<\/li>\n<li><strong>Do\u011fruluk ipucu:<\/strong> \\(\\Delta y\\), \\(L\\) ile orant\u0131l\u0131 oldu\u011fundan perde uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zenle \u00f6l\u00e7mek \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Perdeyi daha uza\u011fa ta\u015f\u0131mak deseni yayar ve \u00e7izgi aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n hassas \u00f6l\u00e7\u00fclmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Dalga boyu yar\u0131k ayr\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck olmal\u0131d\u0131r:<\/strong> \\(\\lambda \\ge d\\) olursa ilk ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgi 90\u00b0 veya daha b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131 gerektirir ve belirgin bir desen olu\u015fmaz; hesaplay\u0131c\u0131 bu girdiyi ge\u00e7ersiz olarak i\u015faretler.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Young'\u0131n \u00e7ift yar\u0131k deneyinde \u00e7izgi aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgilerin konumunu hesaplay\u0131n. Dalga boyunu, yar\u0131k ayr\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, perde uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7izgi derecesini girin.<\/p>\n","protected":false},"author":3168,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[85],"class_list":["post-3964","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizik","tag-dalgalar-ve-optik"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3964\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}