{"id":4150,"date":"2026-10-21T10:13:53","date_gmt":"2026-10-21T09:13:53","guid":{"rendered":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/web-araclari\/ikili-hesaplayici\/"},"modified":"2026-10-21T10:13:53","modified_gmt":"2026-10-21T09:13:53","slug":"ikili-hesaplayici","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/web-araclari\/ikili-hesaplayici\/","title":{"rendered":"\u0130kili say\u0131 hesaplay\u0131c\u0131"},"content":{"rendered":"<section class=\"not-prose calculator-box\" aria-labelledby=\"calculator-title\"><div class=\"flex items-baseline sm:items-center justify-between gap-2 sm:gap-3\"><div class=\"flex flex-col sm:flex-row sm:items-center gap-2\"><span class=\"icon icon-calculator text-primary-700! text-base! dark:text-primary-300!\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2 id=\"calculator-title\" class=\"text-lg font-display font-bold\">\u0130kili say\u0131lar\u0131 toplay\u0131n, \u00e7\u0131kar\u0131n, \u00e7arp\u0131n ve birle\u015ftirin<\/h2><\/div><div class=\"calcdash-favorite group\">\n  <button type=\"button\" class=\"favorite\" id=\"favorite\" data-favorite-id=\"4150\" data-favorite-title=\"\u0130kili say\u0131 hesaplay\u0131c\u0131\" data-favorite-url=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/web-araclari\/ikili-hesaplayici\/\" data-favorite-excerpt=\"\u0130kili say\u0131larla hesaplay\u0131n: toplama, \u00e7\u0131karma, \u00e7arpma, kalanl\u0131 b\u00f6lme, bit d\u00fczeyinde AND, OR, XOR, NOT ve sola\/sa\u011fa bit kayd\u0131rma. \u0130ki ikili de\u011fer girin; ikili, onluk, onalt\u0131l\u0131k ve sekizlik d\u00fczende kesin sonu\u00e7lar\u0131 ad\u0131m ad\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcmle birlikte al\u0131n.\" aria-label=\"Favorilere ekle\" data-favorite-icon=\"icon icon-conversion\">\n    <span class=\"icon icon-shape-star-empty\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n  <\/button>\n  <div class=\"calcdash-favorite__tip\" aria-hidden=\"true\">\n   <span class=\"favorite-tooltip\" id=\"favorite-tooltip\"><\/span>\n  <\/div>\n  <span class=\"sr-only\" role=\"status\" id=\"favorite-status\"><\/span>\n<\/div><\/div><form action=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/web-araclari\/ikili-hesaplayici\/\" method=\"POST\" class=\"calculator\" id=\"calculator-4150\" data-post=\"4150\"><fieldset class=\"fieldset-input is-2\"><legend class=\"sr-only\">Giri\u015f alanlar\u0131<\/legend><div class=\"field is-single\" id=\"input-1\"><label for=\"field-1\">\u0130\u015flem<\/label><div class=\"grid grid-cols-1\"><select id=\"field-1\" name=\"lem\"><option value=\"add\" selected>Toplama (A + B)<\/option><option value=\"sub\">\u00c7\u0131karma (A \u2212 B)<\/option><option value=\"mul\">\u00c7arpma (A \u00d7 B)<\/option><option value=\"div\">Kalanl\u0131 b\u00f6lme (A \u00f7 B)<\/option><option value=\"and\">Bit d\u00fczeyinde VE (A AND B)<\/option><option value=\"or\">Bit d\u00fczeyinde VEYA (A OR B)<\/option><option value=\"xor\">Bit d\u00fczeyinde XOR (A XOR B)<\/option><option value=\"not\">Bit d\u00fczeyinde DE\u011e\u0130L (NOT A)<\/option><option value=\"shl\">Sola kayd\u0131rma (A &lt;&lt; B)<\/option><option value=\"shr\">Sa\u011fa kayd\u0131rma (A &gt;&gt; B)<\/option><\/select><svg class=\"pointer-events-none col-start-1 row-start-1 mr-2 size-5 self-center justify-self-end text-gray-500 sm:size-4\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" data-slot=\"icon\">\n              <path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M4.22 6.22a.75.75 0 0 1 1.06 0L8 8.94l2.72-2.72a.75.75 0 1 1 1.06 1.06l-3.25 3.25a.75.75 0 0 1-1.06 0L4.22 7.28a.75.75 0 0 1 0-1.06Z\" clip-rule=\"evenodd\" \/>\n            <\/svg><\/div><\/div><div class=\"field\" id=\"input-2\"><label for=\"field-2\">Birinci say\u0131 (A)<\/label><input type=\"text\" name=\"birinci_say_a\" id=\"field-2\" aria-describedby=\"calc-info-2\" placeholder=\"1011 veya -1011\" step=\"any\" value=\"1011\"\/><small id=\"calc-info-2\">Yaln\u0131zca 0 ve 1 rakamlar\u0131, ba\u015fta iste\u011fe ba\u011fl\u0131 bir eksi i\u015fareti; aradaki bo\u015fluklar yok say\u0131l\u0131r. En fazla 1024 basamak.<\/small><\/div><div class=\"field\" id=\"input-3\"><label for=\"field-3\">\u0130kinci say\u0131 (B)<\/label><input type=\"text\" name=\"kinci_say_b\" id=\"field-3\" aria-describedby=\"calc-info-3\" placeholder=\"0110 veya -0110\" step=\"any\" value=\"0110\"\/><small id=\"calc-info-3\">\u0130kinci i\u015flenen; kayd\u0131rma i\u015flemlerinde bu say\u0131, ikili olarak yaz\u0131lm\u0131\u015f kayd\u0131rma miktar\u0131d\u0131r.<\/small><\/div><div class=\"field\" id=\"input-4\" hidden><label for=\"field-4\">Bit geni\u015fli\u011fi<\/label><div class=\"grid grid-cols-1\"><select id=\"field-4\" name=\"bit_genilii\"><option value=\"8\">8 bit<\/option><option value=\"16\">16 bit<\/option><option value=\"32\" selected>32 bit<\/option><option value=\"64\">64 bit<\/option><\/select><svg class=\"pointer-events-none col-start-1 row-start-1 mr-2 size-5 self-center justify-self-end text-gray-500 sm:size-4\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" data-slot=\"icon\">\n              <path fill-rule=\"evenodd\" d=\"M4.22 6.22a.75.75 0 0 1 1.06 0L8 8.94l2.72-2.72a.75.75 0 1 1 1.06 1.06l-3.25 3.25a.75.75 0 0 1-1.06 0L4.22 7.28a.75.75 0 0 1 0-1.06Z\" clip-rule=\"evenodd\" \/>\n            <\/svg><\/div><\/div><\/fieldset><div class=\"buttons\"><button type=\"submit\" data-text=\"Yeniden hesapla\" id=\"calculate-button\" data-post=\"4150\">Hesapla<\/button><button type=\"reset\">S\u0131f\u0131rla<\/button><\/div><div class=\"field is-checkbox hidden!\" id=\"field-auto-calc\"><input type=\"checkbox\" id=\"auto-calc\"><label for=\"auto-calc\">Otomatik hesapla<\/label><small>Etkinle\u015ftirilirse, herhangi bir de\u011feri de\u011fi\u015ftirdi\u011finizde sonu\u00e7 otomatik olarak g\u00fcncellenir.<\/small><\/div><div class=\"fieldset-result is-hidden\" aria-labelledby=\"result-title\" aria-live=\"polite\" role=\"region\"> <h3 class=\"result-title bg-gradient-to-r from-primary-50 to-gray-50 dark:from-primary-900 dark:to-gray-800\" id=\"result-title\"><span class=\"icon icon-s-pulse\" aria-hidden=\"true\"><\/span> Sonu\u00e7lar<\/h3><div class=\"result-box\"><div class=\"field-result is-column\" id=\"output-1\"><span class=\"field-title\"><span>Sonu\u00e7 (ikili)<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-1\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"field-result\" id=\"output-2\"><span class=\"field-title\"><span>Ondal\u0131k<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-2\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"field-result\" id=\"output-3\"><span class=\"field-title\"><span>Onalt\u0131l\u0131k<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-3\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"field-result\" id=\"output-4\"><span class=\"field-title\"><span>Sekizlik<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-4\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"field-result is-column\" id=\"output-5\"><span class=\"field-title\"><span>Kalan (b\u00f6lme)<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-5\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"field-result is-column\" id=\"output-6\"><span class=\"field-title\"><span>Hesaplama ad\u0131mlar\u0131<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-6\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><\/div><div class=\"result-actions\"><button type=\"button\" class=\"copy-link\"><svg viewBox=\"0 0 20 20\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M12.232 4.232a2.5 2.5 0 0 1 3.536 3.536l-1.225 1.224a.75.75 0 0 0 1.061 1.06l1.224-1.224a4 4 0 0 0-5.656-5.656l-3 3a4 4 0 0 0 .225 5.865.75.75 0 0 0 .977-1.138 2.5 2.5 0 0 1-.142-3.667l3-3Z\"\/><path d=\"M11.603 7.963a.75.75 0 0 0-.977 1.138 2.5 2.5 0 0 1 .142 3.667l-3 3a2.5 2.5 0 0 1-3.536-3.536l1.225-1.224a.75.75 0 0 0-1.061-1.06l-1.224 1.224a4 4 0 1 0 5.656 5.656l3-3a4 4 0 0 0-.225-5.865Z\"\/><\/svg><span class=\"copy-link__text\">Bu hesaplaman\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kopyala<\/span><\/button><span class=\"sr-only\" role=\"status\" id=\"copy-link-status\"><\/span><\/div><\/div><a href=\"#respond\" class=\"hidden transition-opacity duration-300 opacity-0 w-50 text-sm justify-center items-center gap-2 px-4 py-2 rounded bg-gray-200 text-gray-700 hover:bg-gray-300\" id=\"leave-comment\"><span class=\"icon icon-comments\" aria-hidden=\"true\"><\/span>Yorum b\u0131rak<\/a><\/form><\/section><section id=\"calc-reactions\" class=\"not-prose hidden my-12 bg-gradient-to-r from-primary-50 to-gray-50 border border-indigo-100 rounded-xl px-6 py-4 shadow-sm\" data-post=\"4150\" aria-live=\"polite\" aria-labelledby=\"calc-reactions-title\"><p id=\"calc-reactions-title\" class=\"text-sm text-gray-500 text-center mb-2\">Bu sonu\u00e7 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p><div role=\"group\" aria-labelledby=\"calc-reactions-title\" class=\"grid grid-cols-3 sm:flex sm:flex-row sm:justify-around gap-4 sm:items-center sm:flex-wrap\"><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"like\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"like\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude00 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Be\u011fendim <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"helpful\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"helpful\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\udca1 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Faydal\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"confused\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"confused\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude15 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Kafam kar\u0131\u015ft\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"disappointed\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"disappointed\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude1e <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"inaccurate\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"inaccurate\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\u274c <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Hatal\u0131 <\/span><\/button><\/div><div id=\"reaction-message\" class=\"hidden mt-8 rounded-md border border-primary-100 bg-white\/50 backdrop-blur-sm px-4 py-2 text-sm text-center shadow-sm\"><\/div><\/section><div class=\"calcdash-ad not-prose calcdash-ad--calc_result calcdash-ad--in-article\"><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block\" data-ad-client=\"ca-pub-1721569815777345\" data-ad-slot=\"6317458308\" data-ad-layout=\"in-article\" data-ad-format=\"fluid\"><\/ins><script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});<\/script><\/div>\n<style id=\"wpcoderpro-inline-1\">.formula-box {\r\n\tborder-bottom: none !important;\r\n}<\/style><section class=\"formula-box\" aria-labelledby=\"formula-title\">\r\n\t<div id=\"formula-title\" class=\"not-prose font-display mb-4\"><span class=\"icon icon-formula\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2>\u0130kili aritmetik \u2013 temel kurallar<\/h2><\/div>\r\n\t<figure class=\"not-prose formula\">\r\n\t\t<figcaption class=\"formula-title\">Form\u00fcl<\/figcaption>\r\n\t\t<div class=\"text-base text-gray-800\" id=\"formula\">\n\\[ b_{n-1}\\,b_{n-2}\\,\\ldots\\,b_1\\,b_0 \\;=\\; \\sum_{i=0}^{n-1} b_i \\cdot 2^i \\]\n<\/div>\r\n\t<\/figure>\r\n\t<\/p>\n<p><strong>Burada:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\\(b_i\\) \u2014 tek bir bit; ya 0 ya da 1<\/li>\n<li>\\(i\\) \u2014 basamak konumu; sa\u011fdan say\u0131l\u0131r ve 0'dan ba\u015flar<\/li>\n<li>\\(2^i\\) \u2014 o konumun basamak de\u011feri (a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131)<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130kili say\u0131lar yaln\u0131zca 0 ve 1 rakamlar\u0131n\u0131 kullan\u0131r ve her basama\u011f\u0131n de\u011feri 2'nin bir kuvvetidir. Aritmetik onluk aritmetikten hi\u00e7 farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaz; yaln\u0131zca 2 tabanl\u0131 basamak tablolar\u0131 kullan\u0131l\u0131r: toplamada \\(0+0=0\\), \\(0+1=1\\) ve \\(1+1=10_2\\)'dir (0 yaz\u0131l\u0131r, 1 elde olarak bir sonraki basama\u011fa ta\u015f\u0131n\u0131r); \u00e7\u0131karmada \\(1-0=1\\), \\(1-1=0\\) olur ve \\(0-1\\) durumunda bir sonraki basamaktan (de\u011feri 2 olan) bor\u00e7 al\u0131narak 1 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bit d\u00fczeyindeki i\u015flemlerde her sonu\u00e7 biti yaln\u0131zca ayn\u0131 basamaktaki iki i\u015flenen bitine ba\u011fl\u0131d\u0131r; t\u0131pk\u0131 say\u0131lar\u0131n alt alta yaz\u0131lm\u0131\u015f gibi. k basamak sola kayd\u0131rma, sabit geni\u015flikli bir s\u00f6zc\u00fck i\u00e7inde say\u0131y\u0131 \\(2^k\\) ile \u00e7arpar; k basamakl\u0131k aritmetik sa\u011fa kayd\u0131rma ise \\(-\\infty\\) y\u00f6n\u00fcnde yuvarlayarak \\(2^k\\)'ye b\u00f6ler.<\/p>\n<p>\r\n<\/section>\n<style id=\"wpcoderpro-inline-2\">.calculation-box {\r\n\tborder-bottom: none !important;\r\n}<\/style><section id=\"calculation\" class=\"calculation-box\" aria-labelledby=\"calculation-title\">\r\n\t<div id=\"calculation-title\" class=\"not-prose font-display\"><span class=\"icon icon-unordered-list\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2>\u0130kili hesaplay\u0131c\u0131 \u2013 hesaplama \u00f6rne\u011fi<\/h2><\/div>\r\n\r\n<\/p>\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> hesaplay\u0131c\u0131n\u0131n varsay\u0131lan de\u011ferleri olan A = 1011 ve B = 0110 ikili say\u0131lar\u0131n\u0131 toplayal\u0131m.<\/p>\n<p>\u00d6nce her iki say\u0131y\u0131 \\(2^3, 2^2, 2^1, 2^0\\) basamak de\u011ferlerini kullanarak onluk d\u00fczende okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>\\[ 1011_2 = 8 + 0 + 2 + 1 = 11_{10}, \\qquad 0110_2 = 0 + 4 + 2 + 0 = 6_{10} \\]<\/p>\n<p>\u015eimdi sa\u011fdan ba\u015flayarak basamak basamak toplayal\u0131m; bir basama\u011f\u0131n toplam\u0131 2 veya daha fazla oldu\u011funda 1 elde olarak ta\u015f\u0131n\u0131r:<\/p>\n<p>\\[ 1011_2 + 0110_2 = 10001_2 \\]<\/p>\n<p>Onluk olarak kontrol edelim: \\(11 + 6 = 17\\), ve ger\u00e7ekten \\(10001_2 = 16 + 1 = 17\\)'dir.<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7:<\/strong> ikili d\u00fczende 10001, onlukta 17, onalt\u0131l\u0131kta 0x11 ve sekizlikte 0o21.<\/p>\n<p>\n\r\n<\/section>\n<h2>Hesaplay\u0131c\u0131 nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r<\/h2>\n<ol>\n<li>A\u00e7\u0131l\u0131r listeden bir <strong>\u0130\u015flem<\/strong> se\u00e7in: Toplama, \u00c7\u0131karma, \u00c7arpma, Kalanl\u0131 b\u00f6lme, bit d\u00fczeyinde i\u015fle\u00e7lerden biri (AND, OR, XOR, NOT) veya bit kayd\u0131rma (A &lt;&lt; B, A &gt;&gt; B).<\/li>\n<li><strong>Birinci say\u0131y\u0131 (A)<\/strong> yaln\u0131zca 0 ve 1 rakamlar\u0131yla girin; negatif de\u011ferler i\u00e7in ba\u015f\u0131na iste\u011fe ba\u011fl\u0131 bir eksi i\u015fareti koyabilirsiniz. Say\u0131n\u0131n i\u00e7indeki bo\u015fluklar yok say\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u0130kinci say\u0131y\u0131 (B)<\/strong> ayn\u0131 bi\u00e7imde girin. NOT i\u015fleminde yaln\u0131zca A kullan\u0131l\u0131r; kayd\u0131rmalarda B, kayd\u0131rma miktar\u0131d\u0131r (o da ikili d\u00fczende yaz\u0131l\u0131r).<\/li>\n<li>NOT, sola kayd\u0131rma ve sa\u011fa kayd\u0131rma i\u00e7in bir <strong>Bit geni\u015fli\u011fi<\/strong> se\u00e7in (8, 16, 32 veya 64 bit). Bu \u00fc\u00e7 i\u015flemin sonucu, se\u00e7ilen geni\u015flikte ikilerin t\u00fcmleyeni bi\u00e7iminde bir s\u00f6zc\u00fckt\u00fcr.<\/li>\n<li><strong>Sonu\u00e7lar\u0131<\/strong> okuyun: ikili d\u00fczende yan\u0131t ve bunun onluk, onalt\u0131l\u0131k ve sekizlik kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131. B\u00f6lmede kalan da g\u00f6sterilir; <strong>Hesaplama ad\u0131mlar\u0131<\/strong> paneli sonucun nas\u0131l bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klar.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>\u0130kili aritmetik ne demek<\/h2>\n<p>\u0130kili d\u00fczen dijital donan\u0131m\u0131n say\u0131 sistemidir: bir bit 0 ya da 1'dir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir transist\u00f6r kapal\u0131 ya da a\u00e7\u0131kt\u0131r. Her ikili say\u0131 bir bit dizisidir ve sa\u011fdan \\(i\\) konumundaki bitin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \\(2^i\\)'dir. Dolay\u0131s\u0131yla <code>1011<\/code> \"bin on bir\" de\u011fil, \\(1\\cdot8 + 0\\cdot4 + 1\\cdot2 + 1\\cdot1 = 11\\) de\u011feridir. Say\u0131lar\u0131 bu bi\u00e7imde okudu\u011funuzda b\u00fct\u00fcn d\u00f6rt i\u015flem, okuldan bilinen y\u00f6ntemle yap\u0131l\u0131r \u2014 yaln\u0131zca eldiyi 10'da de\u011fil 2'de ta\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Bit d\u00fczeyindeki i\u015flemler farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: her basama\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131rlar ve bu y\u00fczden maske ve bayrak i\u015flemleri i\u00e7in idealdirler. \u0130ki say\u0131n\u0131n AND i\u015fleminde yaln\u0131zca her ikisinde de 1 olan bitler kal\u0131r; OR'da i\u015flenenlerden en az birinde 1 olan bitler; XOR'da ise tam olarak birinde 1 olan bitler kal\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki tablo tek bir basamak i\u00e7in kural\u0131 g\u00f6sterir:<\/p>\n<table>\nthead&gt;<\/p>\n<tr>\n<th>A<\/th>\n<th>B<\/th>\n<th>A AND B<\/th>\n<th>A OR B<\/th>\n<th>A XOR B<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>0<\/td>\n<td>0<\/td>\n<td>0<\/td>\n<td>0<\/td>\n<td>0<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>0<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>0<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>1<\/td>\n<td>0<\/td>\n<td>0<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>1<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>0<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Kayd\u0131rmalar, iki'nin kuvvetleriyle \u00f6l\u00e7eklemenin ikili kestirmesidir. <code>1011<\/code> say\u0131s\u0131n\u0131 2 basamak sola kayd\u0131rmak <code>101100<\/code> verir; bu da \\(11 \\times 4 = 44\\) demektir \u2014 tabii hi\u00e7bir bit s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn sol kenar\u0131ndan d\u00fc\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece. Bit geni\u015fli\u011finin \u00f6nemli olmas\u0131n\u0131n nedeni budur: 32 bitlik bir yazma\u00e7ta <code>1<\/code> say\u0131s\u0131 31 kez sola kayd\u0131r\u0131l\u0131rsa h\u00e2l\u00e2 sorun yoktur, ama 32 kez sola kayd\u0131r\u0131l\u0131rsa bit kaybolur ve sonu\u00e7 sarmayla 0'a d\u00f6ner. Bilgisayar bilimcileri bunu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc maskelerinden IP alt a\u011fland\u0131rmas\u0131na kadar her yerde kullan\u0131r; <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/web-araclari\/cidr-hesaplama-ip-araligi-cidr\/\">CIDR hesaplay\u0131c\u0131<\/a> da ayn\u0131 bit maskesi mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 adres aral\u0131klar\u0131na uygular.<\/p>\n<p>\u0130ki say\u0131yla hesaplamak yerine tek bir say\u0131y\u0131 tabanlar aras\u0131nda \u00e7evirmek isterseniz <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/web-araclari\/ikili-cevirici\/\">\u0130kili D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc'y\u00fc<\/a> kullan\u0131n; <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/web-araclari\/onaltilik-cevirici\/\">Onalt\u0131l\u0131k D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc<\/a> de programc\u0131lar\u0131n s\u0131k tercih etti\u011fi onalt\u0131l\u0131k g\u00f6sterim i\u00e7in ayn\u0131 i\u015fi yapar.<\/p>\n<h2>Varsay\u0131mlar, s\u0131n\u0131rlamalar ve ipu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Giri\u015f ba\u015f\u0131na en \u00e7ok 1024 bit.<\/strong> T\u00fcm aritmetik i\u015flemler tam say\u0131 matemati\u011fiyle yap\u0131l\u0131r; bu nedenle \u00e7ok uzun ikili say\u0131lar bile kesin sonu\u00e7 verir \u2014 toplama, \u00e7\u0131karma, \u00e7arpma, b\u00f6lme ve bit d\u00fczeyi kiplerinde yuvarlama ya da ta\u015fma yoktur.<\/li>\n<li><strong>NOT ve kayd\u0131rmalar sabit geni\u015fliklidir.<\/strong> Tam olarak se\u00e7ti\u011finiz s\u00f6zc\u00fck boyutunda, t\u0131pk\u0131 bir CPU yazmac\u0131nda oldu\u011fu gibi de\u011ferlendirilirler. Bu i\u015flemlerin onalt\u0131l\u0131k ve sekizlik sonu\u00e7lar\u0131, ba\u015ftaki s\u0131f\u0131rlarla doldurulmu\u015f i\u015faretsiz bit \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri olarak g\u00f6sterilir.<\/li>\n<li><strong>B\u00f6lme s\u0131f\u0131ra do\u011fru kesilir<\/strong> ve kalan da bildirilir; bu davran\u0131\u015f JavaScript, C ve Java'daki <code>\/<\/code> ve <code>%<\/code> i\u015fle\u00e7leriyle uyumludur: A = B \u00d7 Q + R, |R| &lt; |B| ve R, A'n\u0131n i\u015faretini al\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Ad\u0131m tablolar\u0131<\/strong> (elde sat\u0131rlar\u0131, bor\u00e7 sat\u0131rlar\u0131, bit d\u00fczeyi s\u00fctunlar\u0131) 64 bit'e kadar girdiler i\u00e7in, \u00e7arpma i\u00e7inse B'de 1 olan bit say\u0131s\u0131 24'\u00fc a\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece \u00e7izilir; daha uzun girdiler yine kesin hesaplan\u0131r, yaln\u0131zca ad\u0131m ad\u0131m g\u00f6rsel \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00f6sterilmez.<\/li>\n<li><strong>Ba\u015ftaki s\u0131f\u0131rlar say\u0131sal de\u011feri de\u011fi\u015ftirmez<\/strong> \u2014 <code>0110<\/code> da <code>110<\/code> da 6'd\u0131r \u2014 ama NOT ve kayd\u0131rmalar s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn bi\u00e7imini bu s\u0131f\u0131rlardan belirledi\u011fi i\u00e7in, doldurma sizin i\u00e7in \u00f6nemliyse geni\u015fli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a girin.<\/li>\n<li><strong>Negatif say\u0131lar<\/strong> yaln\u0131zca i\u015faretli b\u00fcy\u00fckl\u00fck bi\u00e7iminde (ba\u015fta eksi ile) kabul edilir; hesaplay\u0131c\u0131 bunlar\u0131 i\u00e7eride d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr ve sonucu ikilerin t\u00fcmleyeni \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olarak de\u011fil, eksi i\u015faretle g\u00f6sterir (yaln\u0131zca NOT ve kayd\u0131rma kipinde hari\u00e7).<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130kili say\u0131larla hesaplay\u0131n: toplama, \u00e7\u0131karma, \u00e7arpma, kalanl\u0131 b\u00f6lme, bit d\u00fczeyinde AND, OR, XOR, NOT ve sola\/sa\u011fa bit kayd\u0131rma. \u0130ki ikili de\u011fer girin; ikili, onluk, onalt\u0131l\u0131k ve sekizlik d\u00fczende kesin sonu\u00e7lar\u0131 ad\u0131m ad\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcmle birlikte al\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"author":3168,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[28],"class_list":["post-4150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-web-araclari","tag-donusturucu-araclari"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4150"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4150\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}