{"id":641,"date":"2026-10-03T14:57:52","date_gmt":"2026-10-03T13:57:52","guid":{"rendered":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/oranti-hesaplama\/"},"modified":"2026-10-03T14:57:52","modified_gmt":"2026-10-03T13:57:52","slug":"oranti-hesaplama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/matematik\/oranti-hesaplama\/","title":{"rendered":"Orant\u0131 Hesaplama"},"content":{"rendered":"<section class=\"not-prose calculator-box\" aria-labelledby=\"calculator-title\"><div class=\"flex items-baseline sm:items-center justify-between gap-2 sm:gap-3\"><div class=\"flex flex-col sm:flex-row sm:items-center gap-2\"><span class=\"icon icon-calculator text-primary-700! text-base! dark:text-primary-300!\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2 id=\"calculator-title\" class=\"text-lg font-display font-bold\">Eksik De\u011feri Bulun<\/h2><\/div><div class=\"calcdash-favorite group\">\n  <button type=\"button\" class=\"favorite\" id=\"favorite\" data-favorite-id=\"641\" data-favorite-title=\"Orant\u0131\" data-favorite-url=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/matematik\/oranti-hesaplama\/\" data-favorite-excerpt=\"Bu orant\u0131 hesaplama arac\u0131, A\/B = C\/D bi\u00e7imindeki bir orant\u0131da eksik de\u011feri bulur. Bilinen \u00fc\u00e7 de\u011feri (A, B, C) girin; ara\u00e7 \u00e7apraz \u00e7arpma y\u00f6ntemiyle d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcy\u00fc (D) hesaplar.\" aria-label=\"Favorilere ekle\" data-favorite-icon=\"icon icon-algebra\">\n    <span class=\"icon icon-shape-star-empty\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n  <\/button>\n  <div class=\"calcdash-favorite__tip\" aria-hidden=\"true\">\n   <span class=\"favorite-tooltip\" id=\"favorite-tooltip\"><\/span>\n  <\/div>\n  <span class=\"sr-only\" role=\"status\" id=\"favorite-status\"><\/span>\n<\/div><\/div><form action=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/matematik\/oranti-hesaplama\/\" method=\"POST\" class=\"calculator\" id=\"calculator-641\" data-post=\"641\"><fieldset class=\"fieldset-input is-3\"><legend class=\"sr-only\">Giri\u015f alanlar\u0131<\/legend><div class=\"field\" id=\"input-1\"><label for=\"field-1\">A<\/label><input type=\"number\" name=\"a\" id=\"field-1\" placeholder=\"2\" step=\"1\" value=\"2\"\/><\/div><div class=\"field\" id=\"input-2\"><label for=\"field-2\">B<\/label><input type=\"number\" name=\"b\" id=\"field-2\" placeholder=\"3\" step=\"1\" value=\"3\"\/><\/div><div class=\"field\" id=\"input-3\"><label for=\"field-3\">C<\/label><input type=\"number\" name=\"c\" id=\"field-3\" placeholder=\"4\" step=\"1\" value=\"4\"\/><\/div><\/fieldset><div class=\"buttons\"><button type=\"submit\" data-text=\"Yeniden hesapla\" id=\"calculate-button\" data-post=\"641\">Hesapla<\/button><button type=\"reset\">S\u0131f\u0131rla<\/button><\/div><div class=\"field is-checkbox hidden!\" id=\"field-auto-calc\"><input type=\"checkbox\" id=\"auto-calc\"><label for=\"auto-calc\">Otomatik hesapla<\/label><small>Etkinle\u015ftirilirse, herhangi bir de\u011feri de\u011fi\u015ftirdi\u011finizde sonu\u00e7 otomatik olarak g\u00fcncellenir.<\/small><\/div><div class=\"fieldset-result is-hidden\" aria-labelledby=\"result-title\" aria-live=\"polite\" role=\"region\"> <h3 class=\"result-title bg-gradient-to-r from-primary-50 to-gray-50 dark:from-primary-900 dark:to-gray-800\" id=\"result-title\"><span class=\"icon icon-s-pulse\" aria-hidden=\"true\"><\/span> Sonu\u00e7lar\u0131n\u0131z<\/h3><div class=\"result-box\"><div class=\"field-result\" id=\"output-1\"><span class=\"field-title\"><span>D (oran\u0131 tamamlayan de\u011fer)<\/span><\/span><span class=\"field-value\" id=\"result-1\"><\/span><button type=\"button\" class=\"copy-result\" data-tooltip=\"Sonucu kopyala\" aria-label=\"Sonucu kopyala\"><span class=\"copy-icon icon icon-document-copy\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/button><\/div><\/div><div class=\"result-actions\"><button type=\"button\" class=\"copy-link\"><svg viewBox=\"0 0 20 20\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M12.232 4.232a2.5 2.5 0 0 1 3.536 3.536l-1.225 1.224a.75.75 0 0 0 1.061 1.06l1.224-1.224a4 4 0 0 0-5.656-5.656l-3 3a4 4 0 0 0 .225 5.865.75.75 0 0 0 .977-1.138 2.5 2.5 0 0 1-.142-3.667l3-3Z\"\/><path d=\"M11.603 7.963a.75.75 0 0 0-.977 1.138 2.5 2.5 0 0 1 .142 3.667l-3 3a2.5 2.5 0 0 1-3.536-3.536l1.225-1.224a.75.75 0 0 0-1.061-1.06l-1.224 1.224a4 4 0 1 0 5.656 5.656l3-3a4 4 0 0 0-.225-5.865Z\"\/><\/svg><span class=\"copy-link__text\">Bu hesaplaman\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kopyala<\/span><\/button><span class=\"sr-only\" role=\"status\" id=\"copy-link-status\"><\/span><\/div><\/div><a href=\"#respond\" class=\"hidden transition-opacity duration-300 opacity-0 w-50 text-sm justify-center items-center gap-2 px-4 py-2 rounded bg-gray-200 text-gray-700 hover:bg-gray-300\" id=\"leave-comment\"><span class=\"icon icon-comments\" aria-hidden=\"true\"><\/span>Yorum b\u0131rak<\/a><\/form><\/section><section id=\"calc-reactions\" class=\"not-prose hidden my-12 bg-gradient-to-r from-primary-50 to-gray-50 border border-indigo-100 rounded-xl px-6 py-4 shadow-sm\" data-post=\"641\" aria-live=\"polite\" aria-labelledby=\"calc-reactions-title\"><p id=\"calc-reactions-title\" class=\"text-sm text-gray-500 text-center mb-2\">Bu sonu\u00e7 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p><div role=\"group\" aria-labelledby=\"calc-reactions-title\" class=\"grid grid-cols-3 sm:flex sm:flex-row sm:justify-around gap-4 sm:items-center sm:flex-wrap\"><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"like\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"like\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude00 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Be\u011fendim <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"helpful\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"helpful\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\udca1 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Faydal\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"confused\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"confused\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude15 <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Kafam kar\u0131\u015ft\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"disappointed\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"disappointed\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\ud83d\ude1e <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 <\/span><\/button><button type=\"button\" aria-pressed=\"false\" class=\"reaction-btn flex flex-col items-center gap-1 text-sm text-gray-700 hover:text-primary-600 cursor-pointer transition-transform hover:scale-105\" data-reaction=\"inaccurate\"><span class=\"reaction-count\" data-reaction-count=\"inaccurate\">0<\/span><span class=\"reaction text-3xl\" aria-hidden=\"true\">\u274c <\/span><span class=\"reaction-description font-medium\">Hatal\u0131 <\/span><\/button><\/div><div id=\"reaction-message\" class=\"hidden mt-8 rounded-md border border-primary-100 bg-white\/50 backdrop-blur-sm px-4 py-2 text-sm text-center shadow-sm\"><\/div><\/section><div class=\"calcdash-ad not-prose calcdash-ad--calc_result calcdash-ad--in-article\"><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block\" data-ad-client=\"ca-pub-1721569815777345\" data-ad-slot=\"6317458308\" data-ad-layout=\"in-article\" data-ad-format=\"fluid\"><\/ins><script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});<\/script><\/div>\n<style id=\"wpcoderpro-inline-1\">.formula-box {\r\n\tborder-bottom: none !important;\r\n}<\/style><section class=\"formula-box\" aria-labelledby=\"formula-title\">\r\n\t<div id=\"formula-title\" class=\"not-prose font-display mb-4\"><span class=\"icon icon-formula\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2>Orant\u0131 Form\u00fcl\u00fc<\/h2><\/div>\r\n\t<figure class=\"not-prose formula\">\r\n\t\t<figcaption class=\"formula-title\">Form\u00fcl<\/figcaption>\r\n\t\t<div class=\"text-base text-gray-800\" id=\"formula\">\n\\[ \\frac{A}{B} = \\frac{C}{D} \\quad \\Rightarrow \\quad D = \\frac{B \\cdot C}{A} \\]\n<\/div>\r\n\t<\/figure>\r\n\t<\/p>\n<p><strong>Burada:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\\(A\\) \u2014 orant\u0131n\u0131n ilk terimi (s\u0131f\u0131r olamaz)<\/li>\n<li>\\(B\\) \u2014 orant\u0131n\u0131n ikinci terimi<\/li>\n<li>\\(C\\) \u2014 orant\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc terimi<\/li>\n<li>\\(D\\) \u2014 orant\u0131y\u0131 tamamlayan bilinmeyen de\u011fer<\/li>\n<\/ul>\n<p>Form\u00fcl, \u00e7apraz \u00e7arpma kural\u0131ndan \u00e7\u0131kar: \\(A \\cdot D = B \\cdot C\\) oldu\u011fundan, iki taraf\u0131 \\(A\\) ile b\u00f6lmek eksik de\u011feri verir.<\/p>\n<p>\r\n<\/section>\n<style id=\"wpcoderpro-inline-2\">.calculation-box {\r\n\tborder-bottom: none !important;\r\n}<\/style><section id=\"calculation\" class=\"calculation-box\" aria-labelledby=\"calculation-title\">\r\n\t<div id=\"calculation-title\" class=\"not-prose font-display\"><span class=\"icon icon-unordered-list\" aria-hidden=\"true\"><\/span><h2>Orant\u0131 \u2013 Hesaplama \u00d6rne\u011fi<\/h2><\/div>\r\n\r\n<\/p>\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> bir orant\u0131da \\(A = 2\\), \\(B = 3\\) ve \\(C = 4\\). \\(D\\) de\u011ferini bulun.<\/p>\n<p>\\[ D = \\frac{B \\cdot C}{A} = \\frac{3 \\cdot 4}{2} = \\frac{12}{2} = 6 \\]<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7:<\/strong> \\(D = 6\\); dolay\u0131s\u0131yla tam orant\u0131 \\(\\frac{2}{3} = \\frac{4}{6}\\) bi\u00e7imindedir.<\/p>\n<p>\n\r\n<\/section>\n<h2>Hesaplama arac\u0131 nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<ol>\n<li>\u0130lk alana \\(A\\) de\u011ferini girin (s\u0131f\u0131r olmamal\u0131d\u0131r).<\/li>\n<li>\u0130kinci alana \\(B\\) de\u011ferini girin.<\/li>\n<li>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc alana \\(C\\) de\u011ferini girin.<\/li>\n<li>\"D (orant\u0131y\u0131 tamamlayan de\u011fer)\" sonu\u00e7 alan\u0131 otomatik olarak g\u00fcncellenir ve say\u0131y\u0131 virg\u00fclden sonra d\u00f6rt basama\u011fa yuvarlanm\u0131\u015f olarak g\u00f6sterir.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>Orant\u0131 nedir?<\/h2>\n<p>Orant\u0131, iki oran\u0131n e\u015fit oldu\u011funu belirten bir ifadedir: \\(\\frac{A}{B} = \\frac{C}{D}\\). Bu, iki nicelik \u00e7ifti aras\u0131ndaki e\u015fde\u011ferlik ili\u015fkesini ifade eder: \\(A\\), \\(B\\) ile \\(C\\)'nin \\(D\\) ile ili\u015fkisiyle ayn\u0131 bi\u00e7imde ba\u011fl\u0131ysa, bu d\u00f6rt say\u0131 bir orant\u0131 olu\u015fturur. Klasik \\(A : B = C : D\\) g\u00f6steriminde \\(A\\) ve \\(D\\) terimlerine <em>u\u00e7lar<\/em>, \\(B\\) ve \\(C\\) terimlerine ise <em>ortaanlar<\/em> denir.<\/p>\n<p>Her orant\u0131n\u0131n tan\u0131mlay\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi, u\u00e7lar\u0131n \u00e7arp\u0131m\u0131n\u0131n ortaanlar\u0131n \u00e7arp\u0131m\u0131na e\u015fit olmas\u0131d\u0131r: \\(A \\cdot D = B \\cdot C\\). Bu, \u00e7apraz \u00e7arpma kural\u0131d\u0131r ve di\u011fer \u00fc\u00e7 terimden herhangi bir eksik terimi geri kazanman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Hesaplama arac\u0131 \\(D = \\frac{B \\cdot C}{A}\\) form\u00fcl\u00fcn\u00fc uygular; bu da ayn\u0131 kural\u0131n \\(D\\) i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f halinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<p>Orant\u0131lar, niceliklerin birlikte \u00f6l\u00e7eklendi\u011fi her yerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bir harita 1:1000 \u00f6l\u00e7ek kullan\u0131yorsa, ger\u00e7ek mesafeler orant\u0131 yoluyla bulunur. Bir tarifi ikiye katlamak, birimleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, boyay\u0131 sabit bir oranda kar\u0131\u015ft\u0131rmak, bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc en boy oran\u0131n\u0131 koruyarak yeniden boyutland\u0131rmak veya birim fiyatlar\u0131 hesaplamak \u2014 hepsi bir orant\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc terimini bulmaya indirgenir. Ayn\u0131 fikir, iki de\u011fi\u015fkenin her zaman sabit bir oranda de\u011fi\u015fti\u011fi <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/matematik\/dogru-oranti\/\">do\u011frusal de\u011fi\u015fimin<\/a> de temelini olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Sonucu yorumlamak kolayd\u0131r: hesaplanan \\(D\\), iki oran\u0131 e\u015fit tutan de\u011ferin tam olarak ne oldu\u011funu s\u00f6yler. \\(D\\), \\(C\\)'den b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131karsa ikinci oran, ayn\u0131 g\u00f6reli \u00f6l\u00e7ekte ilkten daha b\u00fcy\u00fck say\u0131lar i\u00e7erir; k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7\u0131karsa durum tersinedir. \\(D\\)'nin negatif olmas\u0131 yaln\u0131zca orant\u0131n\u0131n negatif terimler i\u00e7erdi\u011fi anlam\u0131na gelir \u2014 aritmetik de\u011fi\u015fmez.<\/p>\n<h2>Varsay\u0131mlar, s\u0131n\u0131rlamalar ve ipu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>A s\u0131f\u0131r olamaz.<\/strong> Form\u00fcl \\(A\\)'ya b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in \\(A = 0\\) oldu\u011funda hesaplama arac\u0131 hata verir. Bilinen de\u011ferleriniz farkl\u0131 bir terimi bilinmeyen b\u0131rak\u0131yorsa, \u00f6nce orant\u0131y\u0131 yeniden d\u00fczenleyin; b\u00f6ylece eksik de\u011fer \\(D\\) rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenir.<\/li>\n<li><strong>D\u00f6rt terimden herhangi \u00fc\u00e7\u00fc kullan\u0131labilir.<\/strong> Bunun yerine \\(B\\), \\(C\\) ve \\(D\\)'yi biliyorsan\u0131z orant\u0131y\u0131 ters \u00e7evirin: \\(\\frac{B}{A} = \\frac{D}{C}\\) e\u015fde\u011ferdir; dolay\u0131s\u0131yla \\(B\\), \\(D\\), \\(C\\) de\u011ferlerini \\(A\\), \\(B\\), \\(C\\) olarak girmek \\(A\\)'y\u0131 geri kazand\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Duyarl\u0131l\u0131k.<\/strong> Sonu\u00e7lar virg\u00fclden sonra d\u00f6rt basama\u011fa yuvarlan\u0131r; bu, \u00e7o\u011fu pratik kullan\u0131m i\u00e7in yeterlidir. Tam kesirler i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda tam say\u0131 giri\u015fleriyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/li>\n<li><strong>S\u0131ra \u00f6nemlidir.<\/strong> Alanlar orant\u0131n\u0131n d\u00fczenine uymal\u0131d\u0131r: \\(A\\), \\(B\\) \u00fczerinde; \\(C\\), \\(D\\) \u00fczerinde. Pay ve payda konumlar\u0131 aras\u0131ndaki de\u011ferleri yer de\u011fi\u015ftirmek yan\u0131t\u0131 de\u011fi\u015ftirir.<\/li>\n<li><strong>Birimler.<\/strong> Sonucun anlaml\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in iki oranda ayn\u0131 konumdaki nicelikler ayn\u0131 birimi payla\u015fmal\u0131d\u0131r (\u00f6rne\u011fin her iki pay da kilometre, her iki payda da saat cinsinden).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Orant\u0131lar ayr\u0131ca daha geni\u015f cebire a\u00e7\u0131lan kap\u0131d\u0131r: ayn\u0131 oran ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmesi, ard\u0131\u015f\u0131k terimleri her zaman sabit bir oran olu\u015fturan <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/matematik\/geometrik-dizi\/\">geometrik dizilerin<\/a> de temelini destekler ve <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/matematik\/dogrusal-esitsizlik-hesaplama\/\">do\u011frusal e\u015fitsizlikleri<\/a> veya denklem sistemlerini <a href=\"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/matematik\/yok-etme-yontemi\/\">eleme y\u00f6ntemiyle<\/a> \u00e7\u00f6zerken kullan\u0131lan \u00e7apraz \u00e7arpma ad\u0131mlar\u0131nda da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu orant\u0131 hesaplama arac\u0131, A\/B = C\/D bi\u00e7imindeki bir orant\u0131da eksik de\u011feri bulur. Bilinen \u00fc\u00e7 de\u011feri (A, B, C) girin; ara\u00e7 \u00e7apraz \u00e7arpma y\u00f6ntemiyle d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcy\u00fc (D) hesaplar.<\/p>\n","protected":false},"author":3168,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[16],"class_list":["post-641","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-matematik","tag-cebir"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=641"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2098,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/641\/revisions\/2098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wpcalc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}