Altın Erime Değeri Hesaplama – Hurda Altın Değeri
Takı, sikke ve külçe altının erime değerini güncel fiyat, ayar (saflık) ve ağırlıktan hesaplayın. Saf altın miktarını ve tahmini alıcı ödemesini görün.
Takı, madeni para ve külçe altının eritme değerini hesaplayın
Altın erime değeri formülü
Değişkenler:
- \(V\) — toplam erime değeri ($)
- \(P\) — troy onsu başına güncel (spot) altın fiyatı ($/troy oz)
- \(G\) — bir troy onstaki gram miktarı (31,1034768 g)
- \(q_i\) — \(i\) numaralı parçanın adedi
- \(w_i\) — \(i\) numaralı bir parçanın ağırlığı, gram cinsinden (alaşım dahil toplam ağırlık)
- \(p_i\) — \(i\) numaralı parçanın saflığı, ondalık olarak (örn. 18 ayar için 0,75)
Formül, her parçanın toplam ağırlığını saflıkla çarparak saf altın miktarına çevirir, tüm parçalarınkini toplar ve sonucu günün troy ons başına güncel fiyatıyla paraya dönüştürür.
Altın değeri – hesaplama örneği
Örnek: elinizde 10 gram ağırlığında bir 18 ayar altın zincir var; güncel fiyat troy ons başına 2.650 $ ve bir alıcı erime değerinin %80'ini öneriyor.
\[ \text{saf altın} = 10 \text{ g} \times 0.75 = 7.5 \text{ g} \approx 0.2411 \text{ troy oz} \]
\[ V = 0.2411 \times 2650 \approx 639.00 \text{ dolar} \]
Sonuç: zincirde yaklaşık 7,5 g saf altın var ve erime değeri kabaca 639,00 $; %80 alım oranıyla alıcı yaklaşık 511,20 $ öder. Hesaplama aracı gram başına güncel fiyatı da gösterir: 2.650 $ ÷ 31,1035 ≈ 85,19 $/g.
Hesaplama aracı nasıl kullanılır?
- Dolar cinsinden troy ons başına güncel altın fiyatını girin. Araç canlı fiyat çekmez; bu yüzden önce güncel bir kotasyona bakın — gram başına fiyat sonuçlar arasında gösterilir.
- 1. satır için bir altın türü seçin: bir ayar derecesi (10–24 ayar), özel saflık ya da Amerikan Gold Eagle veya İngiliz Sovereign gibi hazır sikke ayarları.
- Ayarlı ve özel parçalarda adedi ve bir parçanın ağırlığını girin, sonra birimi seçin (Gram, Troy ons, Pennyweight veya Ons). Bu, parçanın alaşım dahil toplam ağırlığıdır.
- Özel saflık seçtiyseniz bir altın saflığı alanı belirir — fiili altın yüzdesini girin (örn. 21 ayar için 87,5).
- Hazır sikke ayarlarında ağırlık gerekmez: saf altın miktarı (net altın ağırlığı) otomatik doldurulur, yalnızca adedi girin.
- Gerektiği kadar parça ekleyin — görünür son satıra bir tür seçtiğiniz anda yeni satır açılır; en fazla 10 satır kullanılabilir.
- Bir alıcının gerçekte ne ödeyeceğini tahmin etmek için alıcı (kuyumcu) alım yüzdesini girin (hurda alanların çoğu %70–95 öder).
- Sonuçları inceleyin: gram başına fiyat, toplam saf altın ağırlığı ve erime değeri, troy ons başına alıcı oranı, tahmini ödeme ve parça parça döküm.
Altın erime değeri nedir?
Bir altın ürününün erime değeri (öz değeri), içerdiği saf altının güncel piyasa fiyatında tek başına ettiği paradır — sanki parça eritilmiş ve ham metal olarak satılmış gibi. Her altın eşyanın taban değeri budur: tasarım, marka ya da koleksiyonluk çekiciliği ne olursa olsun, metalin kendisi bu değerini korur.
Erime değeri iki şeye bağlıdır: ürünün gerçekten ne kadar altın içerdiğine ve günün güncel fiyatına. Ayar (karat) saflığı ölçer — 24 ayar %99,9 altındır, 18 ayar %75, 14 ayar %58,33 ve bu şekilde devam eder. Aynı ağırlıktaki bir 14 ayar ve bir 18 ayar yüzük bambaşka miktarda altın içerir; bu yüzden saflık, terazideki ağırlık kadar önemlidir. Araç bu nedenle toplam ağırlığı ve ayarı birlikte sorar; hazır sikke ayarları ise yayımlanmış net altın ağırlığı bilgisini doğrudan kullanır.
Erime değeri, bir alıcının ürünü eritip işleyerek ne kazanç elde edebileceğini gösterir ve hurda altın fiyatlandırmasının temelini oluşturur. Tahmini alıcı ödemesi, girdiğiniz alım yüzdesini erime değerine uygular: %100 tam erime değeri anlamına gelir; %80'de ise alıcı eritme maliyetlerini, testleri ve kârını karşılamak üzere %20'yi kendine ayırır. Satış öncesinde güçlü bir pazarlık referansıdır — erime değerinin çok altındaki teklifler (%60'ın altı) genellikle kötüdür.
Erime değeriyle piyasa değerinin aynı şey olmadığını da unutmayın. Nadir sikkeler, tasarımcı takıları ve büyük taşlı parçalar erime değerinin çok üzerinde edebilir — ama bu prim için hurda alıcısı değil, koleksiyoncu ya da uzman bir alıcı gerekir. Altını başka varlıklarla kıyaslıyorsanız, altının uzun vadeli bir değer saklama aracı olarak tutulduğunu hatırlayın; satın alma gücünün zamanla nasıl değiştiğini enflasyon hesaplama aracımızla görebilirsiniz.
Yaygın altın ayarları
| Ayar | Saflık | Milyem | 10 g'daki altın |
|---|---|---|---|
| 24 ayar | 99,9% | 999 | 9,99 g |
| 22 ayar | 91,67% | 916 | 9,17 g |
| 18 ayar | 75% | 750 | 7,50 g |
| 14 ayar | 58,33% | 583 | 5,83 g |
| 10 ayar | 41,67% | 417 | 4,17 g |
| 9 ayar | 37,5% | 375 | 3,75 g |
Varsayımlar, sınırlamalar ve pratik öneriler
- Taşlar altın değildir. Yüzükte taş varsa ağırlıklarını tahmin edip hesaptan düşün ya da yalnızca montürün ağırlığını kullanın. Erime değeri metali kapsar; taş ve ağırlıklarını değil.</r
- Damgalar yanıltabilir. Üzerine basılan ayar damgaları ara sıra hatalı ya da sahte çıkar. Büyük meblağlar söz konusuysa, yazılı damgaya güvenmeden önce ürünü test ettirin (asit, XRF ya da profesyonel bir analizciye).
- Kaplama ve dolgu ürünlerin değeri yok denecek kadar azdır. Altın kaplama veya doldurulmuş (gold-filled) takılarda yalnızca mikroskopik incelikte bir altın katmanı vardır; görünen ayar aynı olsa bile erime değerleri yoktur.
- Onslar farklıdır. Kıymetli metallerde troy onsu (31,1035 g) kullanılır, günlük hayattaki avoirdupois ons (28,35 g) değil. Araç seçtiğiniz herhangi bir birim için dönüşümü kendisi yapar — yeter ki doğru olanı seçin. ABD'de bazı kuyumcular hâlâ pennyweight (1,5552 g) kullanır.
- Nümismatik prim yok sayılır. Nadir tarihli sikkeler erime değerinin katleriyle satabilir. Koleksiyonluk bir sikkeyi hurdaya vermeden önce nümismatik değerini mutlaka kontrol edin.
- Sikkeler net altın ağırlığıyla hesaplanır. Bir Krugerrand 22 ayar alaşımdan basılır ama içinde tam 1 troy ons saf altın vardır; hazır sikke ayarları bunu zaten hesaba katar, bu yüzden sikkenin toplam ağırlığını 22 ayar altın gibi girmeyin.
- Güncel fiyatı izleyin. Altın fiyatları her gün oynar. Geçen haftaki kota sonucu ciddi biçimde değiştirebilir — sonuçlarda gösterilen gram başına fiyat, elle kontrol etmeyi kolaylaştırır.
- Alıcıları karşılaştırın. Kargo ile altın alan firmalar ve rehin dükkânları çoğunlukla erime değerinin %40–60'ını öderken, hurda altına özelleşmiş alıcılar ve yerel kıymetli maden dükkânları genellikle %70–95 öder. Satmadan önce birkaç teklif toplayın.
Gümüş ürünleriniz de varsa, aynı yöntemle gümüş erime değeri hesaplama aracımızı kullanın. Elde ettiğiniz parayı yeniden değerlendirmeyi planlıyorsanız, bileşik faiz hesaplama aracımız paranın nasıl büyüyebileceğini gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Altın erime değerini elle nasıl hesaplarım?
Parçanın ağırlığını saflığıyla çarparak saf altın miktarını bulun, sonra güncel fiyatı uygulayın. Örneğin 12 gram ağırlığında bir 14 ayar yüzük: \( 12 \times 0.5833 = 7 \) g altın, yani \( 7 \div 31.1035 \approx 0.225 \) troy oz. 2.650 $/ons güncel fiyatla erime değeri yaklaşık \( 0.225 \times 2650 \approx \$597 \). Gram başına fiyatla çalışmayı tercih ediyorsanız önce güncel fiyatı 31,1035'e bölün.
Altın satarken erime değerinin yüzde kaçı makul bir tekliftir?
Hurda altına özelleşmiş alıcılar ve yerel kıymetli maden dükkânları genellikle erime değerinin %70–95'ini öder; bu aralıktaki her teklif makuldür. Kargo ile alan firmalar ve rehin dükkânları çoğu zaman yalnızca %40–60 önerir, ki bu genellikle kötü bir pazarlıktır. Satmadan önce birkaç alıcıdan teklif alın; ürünün başka bir pazarı yoksa %60'ın altındaki teklifleri reddedin.
Ayarı (karatı) altın saflık yüzdesine nasıl çeviririm?
Ayar sayısını 24'e bölüp 100 ile çarpın. Buna göre 18 ayar \( 18 \div 24 = 75\% \), 14 ayar %58,33 ve 10 ayar %41,67'dir. Parçada alışılmadık bir damga varsa özel saflık seçeneğini kullanın — örneğin 21 ayar %87,5'e, Rus 9 ayarı ise %37,5'e eşittir. Ayar damgaları ara sıra saflığı yanlış gösterir; değerli parçaları test ettirin.
Altın kaplama veya doldurulmuş (gold-filled) takıları hesaplamaya değer mi?
Hayır — kaplama ve dolgu ürünlerde yalnızca ince bir yüzey altın katmanı vardır; içerdiği metalin değeri genellikle bir kuruşun kesirleri kadardır. Eritildiğinde kurtarılacak bir şey çıkmaz; bu yüzden alıcılar görünüşe bakmaksızın bunlara az öder ya da hiç ödemez. "GP", "GF", "HGE" veya "1/20" gibi damgalar, sağlam ayarlı altın değil kaplama olduğunu gösterir.
Hesaplamadan önce taşların ağırlığını mı düşürmeliyim?
Evet. Araç yalnızca metali fiyatlandırır; yüzükteki 2 karatlık bir elmas görünür altın ağırlığını şişirir. Taşların ağırlığını tahmin edin ya da mümkünse yalnızca montürü tartın. Ayrıca taşların kendi başına bir değeri olduğunu unutmayın — bir kuyumcu bunları ayrıca değerlendirebilir; hurda satarken taşları yok saymak para kaybına yol açabilir.
22 ayar Krugerrand'ım neden diğer 22 ayar ürünlerden farklı hesaplanıyor?
Külçe sikkeler brüt ağırlıkla değil, net altın ağırlığıyla fiyatlanır. 1 onsluk bir Krugerrand 22 ayar alaşımdan 33,93 g gelir ama içinde tam 1 troy ons saf altın vardır; bakır alaşım "eksik" bir altın değildir. Hazır sikke ayarları bunu otomatik olarak dikkate alır, bu yüzden sikkenin brüt ağırlığını normal 22 ayar altın gibi asla girmeyin — bu, alaşımı saf altın gibi ikinci kez sayar ve değeri olduğundan büyük gösterir.
Troy ons ile normal ons arasında ne fark var?
Bir troy onsu 31,1035 g gelirken günlük hayattaki (avoirdupois) ons yalnızca 28,35 g'dir — yaklaşık %10 daha az. Altın her zaman troy ons başına fiyatlanır. ABD'de bazı kuyumcuların hâlâ kullandığı pennyweight (dwt), 1,5552 g'dir ve 20 dwt bir troy onsa eşittir. Araç seçtiğiniz birimi otomatik olarak dönüştürür; yeter ki mutfak terazinizdeki okuma seçtiğiniz birime karşılık gelsin.