Kalkulator prędkości z przełożenia rowerowego
Podaj liczbę zębów tarczy i zębatki, obwód koła oraz kadencję, aby natychmiast zobaczyć swoją prędkość w km/h i mph, a także przełożenie i drogę przebywaną na jeden obrót korby.
Oblicz prędkość na podstawie przełożenia i kadencji
Wzór na prędkość z przełożenia rowerowego
Gdzie:
- \(z_1\) — liczba zębów przedniej tarczy łańcuchowej
- \(z_2\) — liczba zębów tylnej zębatki (koła kasety)
- \(i\) — przełożenie (bez jednostki)
- \(C\) — obwód koła w metrach (jeden pełny obrót koła)
- \(dev\) — droga przebywana na jeden obrót korby, w metrach
- \(cad\) — kadencja w obr./min (obroty korby na minutę)
- \(v\) — prędkość roweru w km/h
Wzór najpierw wyznacza, ile razy obraca się koło na jeden obrót korby (przełożenie), mnoży to przez obwód koła, aby uzyskać drogę pokonywaną na jedno pedałowanie, a następnie skaluje wynik przez kadencję, aby przeliczyć go na prędkość w km/h.
Prędkość z przełożenia rowerowego – przykład obliczenia
Przykład: kolarz szosowy jedzie na tarczy 50-zębowej z tylną zębatką 14-zębową, oponach 700×25c (obwód koła 2111 mm) i utrzymuje kadencję 90 obr./min.
\[ i = \frac{50}{14} = 3.57 \]
\[ dev = 3.57 \times 2.111\,\text{m} = 7.54\,\text{m} \]
\[ v = \frac{7.54 \times 90 \times 60}{1000} = 40.7\,\text{km/h} \]
Wynik: rower jedzie z prędkością około 40,7 km/h (25,3 mph), pokonując 7,54 m (296,8 cala) na jeden obrót korby przy przełożeniu 3,57.
Jak korzystać z kalkulatora prędkości z przełożenia
- Wpisz liczbę zębów przedniej tarczy w pole Liczba zębów tarczy (na przykład 50 dla standardowej dużej tarczy, 34 dla małej tarczy kompaktowej).
- Wpisz liczbę zębów zębatki w polu Liczba zębów tylnej zębatki — wybierz zębatkę, na której faktycznie jedziesz w danej sytuacji, np. 14.
- Wypełnij pole Obwód koła i wybierz odpowiednią jednostkę (mm, cm, m lub cal). Szosowa opona 700×25c ma obwód około 2111 mm; opona MTB 29″ — około 2288 mm.
- Wpisz swoją Kadencję w obr./min — liczbę obrotów korby na minutę, którą chcesz utrzymywać.
- Odczytaj wyniki: prędkość w km/h i mph, drogę na jeden obrót korby w metrach i calach oraz przełożenie.
Co oznacza to obliczenie
Kalkulator odpowiada na proste pytanie: jeśli moje nogi obracają korby z określoną częstotliwością w danym przełożeniu, to jak szybko jedzie rower? Odpowiedź zależy wyłącznie od geometrii napędu — nie ma na nią wpływu kondycja, wiatr ani teren. Dzięki temu to przydatne narzędzie do porównywania przełożeń „na papierze”, jeszcze zanim wsiądziesz na rower.
Przełożenie \(i = z_1 / z_2\) mówi, ile razy obraca się tylne koło na jeden obrót pedałów. Przełożenie 3,57 oznacza, że jeden obrót korby obraca koło 3,57 raza. Wyższe przełożenia (większa tarcza lub mniejsza zębatka) dają większą prędkość na jedno pedałowanie, ale wymagają większej siły; niższe ułatwiają pedałowanie, ale jazda jest wolniejsza — dlatego na podjazdach zrzuca się na lżejsze przełożenia.
Droga na jeden obrót korby (czasem nazywana „przebiegiem”, zwłaszcza gdy wyrażana jest w metrach) pokazuje, jaką drogę pokonuje jedno pedałowanie. Europejscy kolarze torowi i przełajowi często myślą w kategoriach cali przełożenia (gear inches), czyli imperialnego odpowiednika przebiegu pokazywanego w wynikach. Przy tej samej kadencji większy przebieg oznacza po prostu wyższą prędkość.
Ostateczna prędkość to przebieg pomnożony przez kadencję i przeliczony na km/h. Aby osadzić te liczby w kontekście: 40,7 km/h na płaskim to ambitne tempo grupowego treningu, 25–30 km/h to komfortowa prędkość rekreacyjna dla wytrenowanego kolarza, a wszystko poniżej 15 km/h na lekkim przełożeniu zwykle oznacza, że właśnie wspinasz się pod górę. Jeśli chcesz wiedzieć, jakiej mocy potrzebujesz, aby faktycznie utrzymać taką prędkość, wypróbuj nasz kalkulator stref mocy kolarskiej.
Typowe obwody kół
| Rozmiar opony | Typowy obwód (mm) |
|---|---|
| szosa 700×23c | 2096 |
| szosa 700×25c | 2111 |
| szosa 700×28c | 2136 |
| MTB 26″ | 2075 |
| MTB 29″ | 2288 |
Aby uzyskać najwyższą dokładność, zmierz własne koło: przetocz rower o jeden pełny obrót koła z wentylem skierowanym na dół, zaznacz punkt początkowy i końcowy, a następnie zmierz odległość. Ciśnienie w oponie, jej szerokość i bieżnik wpływają na rzeczywistą wartość.
Założenia, ograniczenia i wskazówki
- Brak poślizgu: obliczenie zakłada idealnie sprawny napęd bez poślizgu. W rzeczywistości występuje niewielkie tarcie łańcucha, ale prawie nie wpływa ono na prędkość.
- Opory są pomijane: wynik to prędkość, jaką wymusza dane przełożenie przy danej kadencji, a nie prędkość, którą jesteś w stanie utrzymać. O tym, co dzieje się naprawdę, decydują wiatr, nachylenie, opór toczenia i Twoja dostępna moc — przełożenie „na 40 km/h” nic nie da na 10-procentowym podjeździe, jeśli nie jesteś w stanie obracać korby.
- Kadencja ma tak duże znaczenie jak przełożenie: podwojenie kadencji w tym samym przełożeniu podwaja prędkość. Większość kolarzy szosowych jeździ przy 80–100 obr./min; porównuj przełożenia przy realistycznej kadencji, a nie przy wartości, którą utrzymałbyś tylko przez kilka sekund.
- Piasty planetarne i napędy paskowe: wpisz równoważne połączenie tarcza/zębatka; dla piast planetarnych oblicz każde przełożenie piasty osobno albo skorzystaj z efektywnego przebiegu, jeśli producent go podaje.
- Wykorzystaj do planowania przełożeń: przed zakupem nowej kasety lub tarczy sprawdź wartości skrajne — Twoje najlżejsze przełożenie powinno dawać przebieg, którym wkręcisz się na najstromszy podjazd, jaki pokonujesz, a najcięższe powinno być tak dobrane, abyś na zjeździe mógł nadal pedałować bez wpadania w zbyt wysoką kadencję.
Gdy już wiesz, jaką prędkość daje dane przełożenie, kolejne pytania dotyczą Twojego organizmu: czy wytrzymasz taki wysiłek i jak długo? Kalkulatory Regeneracja tętna po wysiłku i Tempo pocenia pomogą Ci monitorować, jak reagujesz na trening wymagany przez te przełożenia.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie przełożenie jest dobre do codziennej jazdy?
Nie istnieje jedno „dobre” przełożenie — zależy od terenu i kondycji. Osoby dojeżdżające do pracy po płaskim zwykle jeżdżą na przełożeniach około 2,5–3,0 (np. 44×16), natomiast kolarze szosowi używają zakresu od około 1,0 na lekkich przełożeniach pod strome podjazdy po 4,5+ przy sprintach i zjazdach. Bardziej praktyczną miarą jest przebieg: większość kolarzy komfortowo kręci przełożeniami, które przesuwają rower o 5–8 m na jeden obrót korby przy 80–100 obr./min.
Jak obliczyć prędkość jazdy rowerem ręcznie, bez kalkulatora?
Pomnóż liczbę zębów tarczy przez obwód koła w metrach i podziel przez liczbę zębów zębatki, aby uzyskać metry na jeden obrót korby, następnie pomnóż przez swoją kadencję i przez 60, a podziel przez 1000, aby otrzymać km/h. Przykład: 50×2,111 m ÷ 14 = 7,54 m; przy 90 obr./min daje to 7,54 × 90 × 60 ÷ 1000 ≈ 40,7 km/h. Aby uzyskać mph, podziel wartość w km/h przez 1,609.
Czym są cale przełożenia (gear inches) i jaki mają związek z tym obliczeniem?
Cale przełożenia to starsza miara imperialna: liczba zębów tarczy ÷ liczba zębów zębatki × średnica koła w calach. Przełożenie 50×14 na kole 700c (≈ 26,6″ średnicy z oponą) to około 95 cali przełożenia. Cale przełożenia opisują rozmiar koła, jakie dane przełożenie symuluje, natomiast przebieg (droga na jeden obrót korby, w metrach) opisuje faktycznie pokonany dystans — kalkulator pokazuje to drugie, co łatwiej powiązać z prędkością.
Jaka jest różnica między przełożeniem a przebiegiem?
Przełożenie to czysta liczba opisująca napęd: zęby tarczy ÷ zęby zębatki, bez jednostek. Mówi, ile razy obraca się tylne koło na jeden obrót korby. Przebieg mnoży to przełożenie przez obwód koła, więc uwzględnia rzeczywisty rozmiar koła i podaje realną drogę przebytą na jedno pedałowanie. Dwa rowery o tym samym przełożeniu, ale różnych kołach (np. 700c i 26″) mają identyczne przełożenie, ale różny przebieg.
Jaka jest prawidłowa kadencja i jak wpływa na moją prędkość?
Większość doświadczonych kolarzy szosowych pedałuje przy 80–100 obr./min; początkujący często „młócą” przy 60–70 obr./min, co obciąża kolana. Torowi sprinterzy mogą chwilowo przekraczać 150 obr./min. Prędkość rośnie liniowo razem z kadencją: przy tym samym przełożeniu 100 obr./min daje dokładnie o 25% większą prędkość niż 80 obr./min. Porównując przełożenia, zawsze używaj kadencji, którą faktycznie jesteś w stanie utrzymać, a nie chwilowego szczytu.
Czy rozmiar opon i obwód koła naprawdę zmieniają wynik?
Tak, bezpośrednio. Zmiana koła z 700×23c na 29″ MTB (2096 wobec 2288 mm) zwiększa przebieg o około 9%, więc to samo przełożenie i kadencja dają mniej więcej o 9% większą prędkość. Nawet samo przejście z opon 25 mm na 28 mm zmienia obwód o około 25 mm. Dla najlepszej dokładności zmierz własne koło metodą przetoczenia, zamiast polegać na rozmiarach z oznaczeń.
Czy mogę użyć tego kalkulatora dla roweru z jednym przełożeniem, fixed gear lub piastą planetarną?
Tak. Dla roweru z jednym przełożeniem lub fixed gear wystarczy wpisać posiadaną tarczę i zębatkę. W przypadku piasty planetarnej (np. Rohloff, Shimano Nexus) piasta dodaje własne przełożenie do przełożenia tarcza/zębatka — oblicz każdy bieg piasty osobno przez mnożenie albo skorzystaj z efektywnych wartości przebiegu podawanych przez producenta. Zwróć uwagę, że kolarze jeżdżący na fixed gear zwracają też uwagę na miejsca blokady (skid patches), które zależą od wspólnych dzielników liczb zębów.