Kalkulator skali Glasgow

Jak korzystać z kalkulatora

1. W polu Otwieranie oczu (E) wybierz najlepszą zaobserwowaną reakcję na bodziec — od „1 — brak” do „4 — samorzutne”.
2. W polu Odpowiedź słowna (V) wybierz najlepszą reakcję słowną — od „1 — brak” do „5 — pełna orientacja”.
3. W polu Odpowiedź ruchowa (M) wybierz najlepszy ruch na polecenie lub w reakcji na ból — od „1 — brak” do „6 — wykonuje polecenia”.
4. Pole Składowa niemożliwa do oceny (np. przymknięte, opuchnięte powieki, zaintubowany, w sedacji) zaznacz tylko wtedy, gdy którejś składowej nie dało się rzetelnie ocenić — kalkulator wtedy zaznaczy, że wynik całkowity jest zaniżony, i przypomni o odnotowaniu przyczyny.
5. Odczytaj wyniki: punkty za każdą składową, wynik całkowity GCS wraz z zapisem E/V/M, klasyfikację ciężkości oraz krótką interpretację w sekcji Jak interpretować ten wynik.

Czym jest skala Glasgow?

Skala Glasgow (GCS, Glasgow Coma Scale), opracowana przez Teasdale'a i Jennetta w 1974 roku, to najczęściej używane narzędzie przy łóżku pacjenta do opisywania stanu świadomości po urazie głowy i w innych stanach ostrych. Rozkłada świadomość na trzy obserwowalne funkcje — otwieranie oczu, odpowiedź słowną i odpowiedź ruchową — i każdą z nich punktuje osobno. Trzy liczby podaje się zwykle razem w zapisie E/V/M (np. E3V4M5) i sumuje do wyniku od 3 do 15, ponieważ wynik całkowity jest łatwiej śledzić i przekazywać w czasie.

Skala jest tak istotna, ponieważ zamienia nieostre wrażenie („pacjent wydaje się senny”) w powtarzalną liczbę, na której różni obserwatorzy mogą się zgodzić. Seria pomiarów GCS to jeden z najprostszych i najbardziej czuwych sposobów wykrycia pogorszenia po urazie głowy: spadek o 2 lub więcej punktów między kolejnymi ocenami to sygnał alarmowy wymagający natychmiastowej ponownej oceny. Największe znaczenie prognostyczne ma składowa ruchowa — u pacjentów zaintubowanych sam wynik M (czasem nazywany „GCS ruchowym”) bywa najbardziej miarodajny.

Interpretacja opiera się na klasycznych przedziałach spopularyzowanych przez Teasdale'a: 13–15 — lekki, 9–12 — umiarkowany i 3–8 — ciężki uraz mózgu. Wynik 8 lub niższy to klasyczny próg, przy którym rozważa się zabezpieczenie drożności dróg oddechowych — w praktyce zapamiętywany jako „GCS 8 — intubuj” — bo pacjent z takim wynikiem jest z definicji w śpiączce. To stan zagrożenia życia. Wyniki umiarkowane wymagają pilnej diagnostyki i ścisłego nadzoru; nawet lekkie zaburzenia świadomości wymagają obserwacji, ponieważ trend w czasie mówi więcej niż pojedynczy pomiar. Wynik 15 oznacza pełną świadomość i orientację.

Ograniczenia i praktyczne wskazówki

• Punktuj najlepszą reakcję, nie najgorszą. Każdą składową oceniaj w najlepszym wydaniu po dowolnej stronie ciała, przed podaniem sedacji, i zawsze odnotuj okoliczności (godzina, sedacja, kto oceniał).
• Składowe niemożliwe do oceny. Przymknięte, opuchnięte powieki, zaintubowanie albo sedacja uniemożliwiają zmierzenie niektórych składowych. W takich sytuacjach podaj te składowe, które dało się ocenić (np. E1VtM5), zamiast wprowadzającego w błąd wyniku całkowitego — rzeczywisty GCS może być niższy niż to, co widać.
• Sedacja i zwiotczenie zaburzają wynik. Leki zwiotczające znoszą odpowiedź ruchową; leki uspokajające obniżają wszystkie trzy składowe. Zapisz, jakie leki podano i o której godzinie.
• Nie dla niemowląt i małych dzieci. Standardowa skala zakłada mowę osoby dorosłej; u małych dzieci stosuj dedykowaną pediatryczną wersję GCS.
• Narzędzie do komunikacji, nie diagnoza. GCS nie mówi nic o przyczynie zaburzeń świadomości, ubytkach neurologicznych ogniskowych ani anatomii mózgu. Nie może w żaden sposób opóźniać reanimacji pacjenta po urazie.
• Obserwuj trend. Pojedyncza liczba to tylko migawka; powtarzane w krótkich odstępach pomiary wcześniej wykrywają pogorszenie i pomagają decydować o badaniach obrazowych i intensywnym nadzorze.

Ponieważ świadomość zależy od odpowiedniego perfuzji mózgu i równowagi metabolicznej, wyniki GCS często interpretuje się razem z innymi pomiarami przy łóżku pacjenta. Obliczenie ciśnienia średniego pomaga ocenić, czy ciśnienie krwi wystarcza do ukrwienia mózgu, a skorygowany poziom sodu ma znaczenie, gdy do zaburzeń świadomości przyczynia się ciężka hiperglikemia albo zaburzenia gospodarki sodowej. W innych sytuacjach klinicznych, gdy przy łóżku potrzebna jest prosta skala ciężkości, narzędzia takie jak kliniczna skala odwodnienia opierają się na tej samej zasadzie prostej, powtarzalnej obserwacji.