Kalkulator wyniku GAD-7
Policz punkty w 7-pytaniowym kwestionariuszu lękowym GAD-7, zaznaczając, jak często w ciągu ostatnich 2 tygodni dokuczał Ci każdy z objawów. Kalkulator zsumuje Twoje odpowiedzi (0–21) i wskaże stopień nasilenia lęku.
Punktacja kwestionariusza lękowego GAD-7
Wzór na wynik GAD-7
Gdzie:
- \(Q_1\)–\(Q_7\) — odpowiedzi na siedem pytań, przy czym każde punktowane jest następująco: 0 = wcale, 1 = przez kilka dni, 2 = przez więcej niż połowę dni, 3 = prawie codziennie
Wynik całkowity to po prostu suma punktów z siedmiu pytań. Następnie przypisuje się go do jednej z kategorii nasilenia objawów: 0–4 — minimalne, 5–9 — łagodne, 10–14 — umiarkowane, 15–21 — ciężkie nasilenie lęku, według punktów odcięcia zaproponowanych przez Spitzera i wsp. (2006).
Wynik GAD-7 — przykład obliczenia
Przykład: w ciągu ostatnich 2 tygodni ktoś odpowiedział „przez kilka dni” (1 punkt) na pytania o nerwowość, niemożność opanowania zamartwiania się, nadmierne zamartwianie się, trudności z odprężeniem oraz łatwe wpadanie w rozdrażnienie — a „wcale” (0 punktów) na pytania o taki niepokój, że trudno usiedzieć na miejscu, oraz o obawę, że stanie się coś strasznego.
\[ \text{GAD-7} = 1 + 1 + 1 + 1 + 0 + 1 + 0 = 5 \]
Wynik: 5 punktów na 21 możliwych (około 24% maksimum), co mieści się w zakresie łagodnego nasilenia lęku (5–9 punktów).
Jak korzystać z kalkulatora GAD-7
- Przeczytaj tekst instrukcji: „W ciągu ostatnich 2 tygodni, jak często byłeś/aś szczególnie zaniepokojony/a następującymi problemami?”. Każda odpowiedź musi dotyczyć właśnie tych 2 tygodni.
- W pierwszym pytaniu — „Czucie się nerwowym, niespokojnym lub napiętym” — wybierz jedną z czterech opcji: wcale, przez kilka dni, przez więcej niż połowę dni albo prawie codziennie.
- Zrób to samo w pozostałych sześciu pytaniach, od „Niemożność zatrzymania zamartwiania się lub opanowania go” po „Obawa, że stanie się coś strasznego”.
- Sprawdź swoje odpowiedzi i w razie potrzeby popraw je — wynik aktualizuje się, gdy tylko odpowiesz na wszystkie siedem pytań.
- Odczytaj „Twój wynik GAD-7”: liczbę punktów, kategorię nasilenia lęku i krótką interpretację tego, co wynik oznacza.
Czym jest skala GAD-7?
Skala GAD-7 (Generalized Anxiety Disorder 7-item scale, 7-pytaniowa skala zaburzeń lękowych uogólnionych) to krótki kwestionariusz samoocenowy opracowany przez Spitzera, Kroenkego, Williamsa i ich współpracowników jako narzędzie przesiewowe do wykrywania uogólnionego zaburzenia lękowego. Pyta, jak często w ciągu poprzednich dwóch tygodni osobę niepokoiły siedem kluczowych objawów lękowych: nerwowość, niekontrolowane zamartwianie się, nadmierne zamartwianie się, trudności z odprężeniem, niepokój psychoruchowy, drażliwość oraz poczucie zbliżającego się nieszczęścia. Ponieważ wypełnienie zajmuje zaledwie kilka minut, GAD-7 jest szeroko stosowany w opiece podstawowej, badaniach naukowych i rutynowym monitorowaniu stanu pacjentów.
Każde pytanie ocenia się w skali 4-stopniowej od 0 (wcale) do 3 (prawie codziennie), więc wynik całkowity mieści się w przedziale od 0 do 21. Im wyższy wynik, tym częstsze i cięższe objawy lękowe. Narzędzie zostało zwalidowane w porównaniu z ustrukturyzowanymi wywiadami klinicznymi — wykazano, że wynik równy 10 lub więcej punktów identyfikuje uogólnione zaburzenie lękowe z dobrą czułością (około 89%) i swoistością (około 82%).
Wynik interpretuje się w czterech przedziałach: 0–4 wskazuje na minimalne nasilenie lęku, 5–9 na łagodne, 10–14 na umiarkowane, a 15–21 na ciężkie. W praktyce za progi przypadków łagodnych, umiarkowanych i ciężkich uznaje się wyniki odpowiednio 5, 10 i 15 punktów, przy czym wartość 10 lub więcej punktów to typowy punkt odcięcia przy kierowaniu pacjenta do specjalisty zdrowia psychicznego w celu dalszej diagnostyki.
GAD-7 przydaje się nie tylko do jednorazowego pomiaru, ale też do śledzenia zmian w czasie. Powtarzanie kwestionariusza co kilka tygodni — na przykład przed rozpoczęciem leczenia i po nim — pokazuje, czy objawy się zmniejszają, pozostają stabilne, czy się nasilają, co może pomóc w podejmowaniu decyzji o dalszej terapii.
Założenia, ograniczenia i praktyczne wskazówki
- GAD-7 to narzędzie przesiewowe, nie diagnoza. Wysoki wynik nie potwierdza zaburzenia lękowego, a niski go nie wyklucza. Rozpoznanie może postawić wyłącznie lekarz lub inny wykwalifikowany specjalista po pełnym wywiadzie klinicznym.
- Okres 2 tygodni ma znaczenie. Odpowiedzi powinny opisywać Twoje samopoczucie z ostatnich dwóch tygodni, a nie z całego życia. Odnoszenie się do dłuższego lub krótszego okresu zniekształca wynik.
- Objawy z innych przyczyn mogą zawyżać wynik. Choroby somatyczne, leki, kofeina, niedobór snu czy używki mogą dawać objawy podobne do lękowych. GAD-7 nie rozróżnia źródła dolegliwości.
- Jedno pytanie zasługuje na szczególną uwagę. Badania pokazują, że niezerowy wynik w pytaniu 2 („Niemożność zatrzymania zamartwiania się lub opanowania go”) szczególnie wskazuje na uogólnione zaburzenie lękowe, nawet gdy suma punktów jest niewielka.
- Przy monitorowaniu postępów używaj tego samego narzędzia. Konsekwentnie powtarzane pomiary GAD-7 powiedzą więcej niż przełączanie się między różnymi kwestionariuszami lękowymi.
- Jeśli przeżywasz kryzys lub masz myśli o skrzywdzeniu siebie, nie czekaj na wynik — natychmiast zadzwoń na numer alarmowy lub telefon zaufania.
Jeśli to narzędzie okazało się dla Ciebie pomocne, wypróbuj także nasz kalkulator testu przesiewowego DAST (Drug Abuse Screening Test) — inny zwalidowany kwestionariusz samoocenowy — albo nasz kalkulator skali Glasgow, czyli narzędzie kliniczne służące do zupełnie innego celu: oceny stanu przytomności.
Najczęściej zadawane pytania
Jak policzyć wynik GAD-7 ręcznie?
Przypisz każdemu z siedmiu pytań wartość od 0 do 3: wcale = 0, przez kilka dni = 1, przez więcej niż połowę dni = 2, prawie codziennie = 3. Następnie dodaj wszystkie siedem wartości zwykłym dodawaniem: \(Q_1 + Q_2 + \dots + Q_7\). Na przykład odpowiedzi 2, 1, 1, 0, 1, 2, 0 dają \(2+1+1+0+1+2+0 = 7\). Nie ma tu mnożenia ani wag — każde pytanie liczy się tak samo.
Jaki wynik GAD-7 jest prawidłowy?
Wynik 0–4 uznaje się za minimalne nasilenie lęku i właśnie w tym zakresie wypada większość osób bez zaburzenia lękowego. Wyniki 5–9 wskazują na łagodne, 10–14 na umiarkowane, a 15–21 na ciężkie objawy lękowe. Pamiętaj, że są to przedziały wyznaczone na podstawie badań populacyjnych, a nie Twoje osobiste normy — nawet niewielki wynik zasługuje na uwagę, jeśli objawy Cię przytłaczają lub utrudniają pracę, sen czy relacje.
Przy jakim wyniku GAD-7 powinienem/powinnam iść do lekarza?
Powszechnie stosowany punkt odcięcia przy kierowaniu do specjalisty to 10 punktów lub więcej — przy tej wartości skala wykrywa prawdopodobne uogólnione zaburzenie lękowe z czułością około 89% i swoistością około 82%. Wielu lekarzy zaleca jednak szukanie pomocy także przy niższych wynikach, jeśli objawy utrzymują się tygodniami, się nasilają albo utrudniają codzienne funkcjonowanie. Wysoki wynik to powód do konsultacji, a nie diagnoza samą w sobie.
Jak dokładna jest skala GAD-7 i czy może postawić diagnozę lęku?
GAD-7 to dobrze zwalidowane narzędzie przesiewowe, ale niczego nie diagnozuje. Szacuje jedynie prawdopodobieństwo, że występuje klinicznie istotny lęk; rozpoznanie uogólnionego zaburzenia lękowego lub jego wykluczenie jest możliwe wyłącznie w ustrukturyzowanym wywiadzie klinicznym przeprowadzonym przez wykwalifikowanego specjalistę. Wyniki fałszywie dodatnie zdarzają się np. przy nadmiarze kofeiny, braku snu, chorobach tarczycy czy działaniach niepożądanych leków, a fałszywie ujemne — gdy osoba bagatelizuje swoje objawy.
Jak często powtarzać badanie GAD-7, aby śledzić objawy?
Przy monitorowaniu objawów lub odpowiedzi na leczenie zwykle powtarza się go co 1–4 tygodnie — na przykład przed rozpoczęciem psychoterapii lub farmakoterapii i na każdej wizycie kontrolnej. Badania sugerują, że zmiana o około 4 punkty lub więcej oznacza istotną poprawę albo pogorszenie, natomiast mniejsze przesunięcia mogą być przypadkową fluktuacją. Zawsze odpowiadaj wyłącznie na podstawie ostatnich 2 tygodni i za każdym razem używaj tego samego kwestionariusza, żeby wyniki były porównywalne.
Czym różni się GAD-7 od GAD-2?
GAD-2 wykorzystuje tylko dwa pierwsze pytania GAD-7 (nerwowość i niekontrolowane zamartwianie się) i obejmuje skalę 0–6, przy czym wynik 3 lub więcej punktów sugeruje możliwe zaburzenie lękowe. Pełni rolę ultrakrótkiego pierwszego sprawdzenia, natomiast pełny GAD-7 daje bardziej wiarygodny pomiar nasilenia objawów i jest preferowany przy monitorowaniu w czasie. Jeśli wynik GAD-2 jest dodatni, naturalnym krokiem jest wypełnienie wszystkich siedmiu pytań.
Czy GAD-7 sprawdza się przy depresji, atakach paniki i innych zaburzeniach?
GAD-7 został stworzony z myślą o objawach uogólnionego zaburzenia lękowego, choć koreluje też z innymi stanami lękowymi. Nie mierzy depresji — do tego służy PHQ-9, standardowe narzędzie używane w parze z GAD-7, i wiele poradni stosuje oba jednocześnie. Fobia społeczna, zaburzenie paniczne, PTSD czy OCD mają swoje własne narzędzia przesiewowe, dlatego wysoki wynik GAD-7 powinien skłonić do szerszej oceny klinicznej, a nie do samodzielnej diagnozy.