Kalkulator prędkości roweru z przełożenia
Podaj liczbę zębów tarczy i zębatki, obwód koła i kadencję, aby natychmiast zobaczyć prędkość w km/h i mph, a także przełożenie i dystans na jeden obrót korby.
Oblicz prędkość na podstawie przełożenia i kadencji
Wzór na prędkość z przełożenia
Gdzie:
- \(z_1\) — liczba zębów przedniej tarczy (tarczy łańcuchowej)
- \(z_2\) — liczba zębów tylnej zębatki (koronki kasety)
- \(i\) — przełożenie (bezwymiarowe)
- \(C\) — obwód koła w metrach (jeden pełny obrót koła)
- \(dev\) — przejechany dystans na jeden obrót korby, w metrach
- \(cad\) — kadencja w obr./min (obroty korby na minutę)
- \(v\) — prędkość roweru w km/h
Wzór najpierw wyznacza, ile razy obraca się koło na jeden obrót korby (przełożenie), mnoży to przez obwód koła, aby uzyskać dystans pokonywany na jeden obrót pedałów, a następnie przy danej kadencji przelicza to na prędkość w km/h.
Prędkość z przełożenia — przykład obliczenia
Przykład: kolarz szosowy jedzie na tarczy 50-zębowej z zębatką 14-zębową, na oponach 700×25c (obwód koła 2111 mm) i utrzymuje kadencję 90 obr./min.
\[ i = \frac{50}{14} = 3.57 \]
\[ dev = 3.57 \times 2.111\,\text{m} = 7.54\,\text{m} \]
\[ v = \frac{7.54 \times 90 \times 60}{1000} = 40.7\,\text{km/h} \]
Wynik: rower jedzie z prędkością około 40,7 km/h (25,3 mph), pokonując 7,54 m (296,8 cala) na jeden obrót korby przy przełożeniu 3,57.
Jak korzystać z kalkulatora prędkości z przełożenia
- Wpisz liczbę zębów w polu Zęby tarczy łańcuchowej (na przykład 50 dla standardowej dużej tarczy, 34 dla małej tarczy kompaktowej).
- Wpisz rozmiar zębatki w polu Zęby tylnej zębatki — wybierz zębatkę, na której faktycznie jedziesz w danej sytuacji, np. 14.
- Wypełnij pole Obwód koła i wybierz odpowiednią jednostkę (mm, cm, m lub cal). Opona szosowa 700×25c ma obwód około 2111 mm; opona MTB 29″ około 2288 mm.
- Wpisz swoją Kadencję w obr./min — liczbę obrotów korby na minutę, którą chcesz utrzymywać.
- Odczytaj wyniki: prędkość w km/h i mph, dystans na jeden obrót korby w metrach i calach oraz przełożenie.
Co oznacza obliczenie
Kalkulator odpowiada na proste pytanie: jeśli moje nogi kręcą korby z daną częstotliwością w danym przełożeniu, jak szybko jedzie rower? Odpowiedź jest w pełni wyznaczona przez geometrię napędu — nie zależy od kondycji, wiatru ani terenu. To czyni go przydatnym narzędziem do porównywania przełożeń „na papierze”, jeszcze zanim na nich pojedziesz.
Przełożenie \(i = z_1 / z_2\) mówi, ile razy obraca się tylne koło na jeden obrót pedałów. Przełożenie 3,57 oznacza, że jeden obrót korby obraca kołem 3,57 raza. Wyższe przełożenia (większa tarcza lub mniejsza zębatka) dają większą prędkość na obrót pedałów, ale wymagają większej siły; niższe przełożenia ułatwiają pedałowanie, ale wolniej — dlatego zjeżdżasz na lżejsze biegi pod górę.
Dystans na jeden obrót korby (czasem nazywany „rozwinięciem”, zwłaszcza gdy mierzony w metrach) pokazuje, ile terenu pokonuje jeden obrót pedałów. Europejscy kolarze torowi i przełajowcy często myślą w calach przełożenia (gear inches), imperialnym odpowiedniku pokazywanym w wynikach. Przy tej samej kadencji większe rozwinięcie oznacza po prostu wyższą prędkość.
Finalna prędkość to rozwinięcie pomnożone przez kadencję i przeliczone na kilometry na godzinę. Dla kontekstu: 40,7 km/h na płaskim to tempo intensywnej jazdy grupowej, 25–30 km/h to komfortowa prędkość jazdy dla wytrenowanego kolarza, a wszystko poniżej 15 km/h na lekkim przełożeniu zwykle oznacza, że wspinasz się pod górę. Jeśli chcesz wiedzieć, jakiej mocy potrzebujesz, aby faktycznie utrzymać taką prędkość, wypróbuj nasz kalkulator stref mocy kolarskich.
Typowe obwody kół
| Rozmiar opony | Typowy obwód (mm) |
|---|---|
| szosa 700×23c | 2096 |
| szosa 700×25c | 2111 |
| szosa 700×28c | 2136 |
| MTB 26″ | 2075 |
| MTB 29″ | 2288 |
Dla najlepszej dokładności zmierz własne koło: przetocz rower o jeden pełny obrót koła z wentylem na dole, zaznacz punkt startu i końca oraz zmierz odległość. Ciśnienie, szerokość i bieżnik opony wpływają na rzeczywistą wartość.
Założenia, ograniczenia i wskazówki
- Brak poślizgu: obliczenie zakłada idealnie sprawny napęd bez poślizgu. W rzeczywistości istnieje niewielkie tarcie łańcucha, ale prawie nie zmienia ono prędkości.
- Ignoruje opory: wynik to prędkość, jaką wymusza przełożenie przy danej kadencji, a nie prędkość, którą jesteś w stanie utrzymać. Wiatr, nachylenie, opór toczenia i dostępna moc decydują o tym, co dzieje się naprawdę — przełożenie na 40 km/h nic nie daje na 10-procentowym podjeździe, jeśli nie możesz obracać korby.
- Kadencja ma znaczenie tak samo jak przełożenie: podwojenie kadencji podwaja prędkość w tym samym przełożeniu. Większość kolarzy szosowych jeździ przy 80–100 obr./min; porównuj przełożenia przy realistycznej kadencji, a nie przy wartości, którą utrzymałbyś tylko przez kilka sekund.
- Piasty planetarne i napęd paskowy: wpisz równoważną kombinację tarcza/zębatka; dla piast planetarnych oblicz każde przełożenie piasty osobno albo użyj efektywnego rozwinięcia, jeśli producent je podaje.
- Wykorzystaj do planowania przełożeń: przed zakupem nowej kasety lub tarczy sprawdź skrajne wartości — twoje najlżejsze przełożenie powinno dawać rozwinięcie, którym wkręcisz się na najstromszy podjazd, jaki pokonujesz, a najcięższe powinno być na tyle lekkie, żeby dało się jeszcze pedałować z góry bez „wykręcania” nogi.
Gdy już wiesz, jaką prędkość daje dane przełożenie, następne pytania dotyczą twojego ciała: czy utrzymasz ten wysiłek i jak długo? Kalkulatory nawrotu tętna i Tempa pocenia pomogą ci monitorować, jak reagujesz na trening, którego wymagają te przełożenia.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie przełożenie jest dobre na codzienną jazdę rowerem?
Nie istnieje jedno „dobre” przełożenie — zależy od terenu i kondycji. Mieszkańcy miast jeżdżący po płaskim używają zwykle przełożeń około 2,5–3,0 (np. 44×16), natomiast kolarze szosowi korzystają z zakresu od około 1,0 na lekkich biegach pod strome podjazdy do ponad 4,5 w sprintach i zjazdach. Bardziej praktyczną miarą jest rozwinięcie: większość kolarzy komfortowo kręci przełożeniami, które przesuwają rower o 5–8 m na obrót korby przy 80–100 obr./min.
Jak obliczyć prędkość jazdy ręcznie, bez kalkulatora?
Pomnóż liczbę zębów tarczy przez obwód koła w metrach i podziel przez liczbę zębów zębatki, aby uzyskać metry na obrót korby, następnie pomnóż przez swoją kadencję i przez 60, a podziel przez 1000, aby otrzymać km/h. Przykład: 50×2,111 m ÷ 14 = 7,54 m; przy 90 obr./min daje to 7,54 × 90 × 60 ÷ 1000 ≈ 40,7 km/h. Aby uzyskać mph, podziel wartość w km/h przez 1,609.
Czym są cale przełożenia (gear inches) i jak się mają do tego obliczenia?
Cale przełożenia to starsza miara imperialna: zęby tarczy ÷ zęby zębatki × średnica koła w calach. Przełożenie 50×14 na kole 700c (≈ 26,6″ średnicy z oponą) to około 95 cali przełożenia. Cale przełożenia opisują rozmiar koła, jakie symuluje dane przełożenie, natomiast rozwinięcie (dystans na obrót korby, w metrach) opisuje faktycznie pokonany dystans — kalkulator pokazuje to drugie, co łatwiej powiązać z prędkością.
Jaka jest różnica między przełożeniem a rozwinięciem?
Przełożenie to czysta wartość napędu: zęby tarczy ÷ zęby zębatki, bez jednostek. Mówi, ile razy obraca się tylne koło na jeden obrót korby. Rozwinięcie mnoży to przełożenie przez obwód koła, więc uwzględnia rzeczywisty rozmiar twojego koła i podaje realny dystans pokonywany na jeden obrót pedałów. Dwa rowery o tym samym przełożeniu, ale różnych kołach (np. 700c i 26″) będą miały różne rozwinięcie.
Jaka kadencja jest prawidłowa i jak wpływa na moją prędkość?
Większość doświadczonych kolarzy szosowych pedałuje przy 80–100 obr./min; początkujący często męczą się przy 60–70 obr./min, co obciąża kolana. Sprinterzy torowi mogą chwilowo przekraczać 150 obr./min. Prędkość rośnie liniowo z kadencją: w tym samym przełożeniu 100 obr./min daje dokładnie o 25% większą prędkość niż 80 obr./min. Porównując przełożenia, zawsze używaj kadencji, którą faktycznie jesteś w stanie utrzymać, a nie chwilowego szczytu.
Czy rozmiar opon lub obwód koła naprawdę zmienia wynik?
Tak, bezpośrednio. Zmiana koła z 700×23c na 29″ MTB (2096 vs 2288 mm) zwiększa rozwinięcie o około 9%, więc to samo przełożenie i kadencja dają mniej więcej o 9% większą prędkość. Nawet zmiana opony z 25 mm na 28 mm zmienia obwód o około 25 mm. Dla najlepszej dokładności zmierz własne koło metodą przetoczenia, zamiast polegać na rozmiarach z oznaczeń.
Czy mogę użyć tego kalkulatora dla roweru single speed, fixie lub z piastą planetarną?
Tak. Dla roweru single speed lub fixie po prostu wpisz tę jedną tarczę i zębatkę, którą masz. Dla piasty planetarnej (np. Rohloff, Shimano Nexus) piasta dodaje własne przełożenie do przełożenia tarcza/zębatka — oblicz każdy bieg piasty osobno przez mnożenie albo użyj efektywnego rozwinięcia podanego przez producenta. Zwróć uwagę, że dla jeźdźców na fixie istotne są także miejsca poślizgu (skid patches), które zależą od wspólnych dzielników liczb zębów.